۱۳۹۷ ۹اسفند

۴ دلیل بروز اختلال در سیستم دیگ بخار

اختلال در سیستم دیگ بخار یکی از معضلات اصلی بخش تاسیسات صنایع مختلف می باشد. همانطور که می دانیم در حال حاضر استفاده از بخار در صنایع و کاربردهای مختلف از جمله گرمایش یا مراحل ساخت محصول اهمیت زیادی دارد. عملکرد صحیح سیستم بخار در نتیجه و محصول نهایی و همچنین بهای تمام شده آن تاثیر مستقیم دارد .

رعایت نکات فنی در زمان بهره برداری از سیستم بخار هم باعث افزایش امنیت در هنگام کار با سیستم شده و از طرف دیگر با افزایش طول عمر تجهیزات خطوط و در نتیجه باعث کاهش هزینه های نگهداری و تعمیرات سیستم خواهد شد.

چهار دلیل اصلی که باعث کاهش بازدهی و افزایش هزینه های نگهداری و تعمیرات دیگ بخار، سروصدا، گرمای ناکافی و هزینه زیاد سوخت در سیستم های بخار  خواهد شد . که عبارتند از هوا ، کثیفی ، لوله‌کشی و کنترلها

بنابراین در زمان بررسی و رفع عیب سیستم های بخار باید همه این عوامل را در نظر داشته باشید :

هوا اولین دلیل اختلال در سیستم دیگ بخار

هوا در دسترس‌ترین ماده اطراف ماست. حیاتی‌ترین دلیل زندگی موجودات زنده هواست. اما همین هوا برای سیستم های بخار ممکن است مشکل ساز باشد. در زمان راه اندازی اولیه دیگ بخار همه اتصالات و لوله های آن پر از هوا هستند  و در راه اندازی اولیه باعث جلوگیری از حرکت درست بخار و عدم رسیدن آن به جاهایی است که شما میخواهید. اما از آنجایی که هوا دیده نمی شود در نتیجه نادیده گرفته می شود.

دلیل اختلال در سیستم دیگ بخار

بررسی دلایل اختلال در سیستم دیگ بخار

با وجود اینکه هوا و بخار هر دو حالت گازی شکل دارند اما وزن جرمی آنها با هم تفاوت دارد . بدلیل سبک‌تر بودن هوا به نسبت بخار در نتیجه بخار و هوا باهم مخلوط نمی‌شوند.

برای تخلیه هوای داخل لوله ها از دستگاهی به نام هواگیر استفاده می شود. هواگیردر جایی پایینتر از وسایلی مانند رادیاتور، مبدل حرارتی ، کویل دستگاه هوا ساز و غیره که در آن آب داغ وجود دارد، نصب می شوند . دلیل این کار این است که بخار بتواند هوا را از داخل سیستم با فشار بیرون ببرد

رفع مشکل در عملکرد دیگ بخار

در زمان بررسی مشکل سیستم دیگ بخار اولین مشکلی که بررسی می شود باید هوا باشد. درصورتی که هوا به هر دلیلی نتواند از درون سیستم لوله کشی بیرون رود در نتیجه بخار هم نمی تواند وارد این سیستم شود و لذا قسمتهایی که باید گرم باشند سرد می مانند.

معمولا در این زمان بدترین کاری که انجام می شود بالابردن فشار سیستم است . به این دلیل که از یک روزنه ریز در انتهای لوله مقدار بیشتری بخار میتوان عبور داد تا با یک تن افزایش فشار بخار. با ارسال بخار پرفشار در یک خط لوله پر از هوا باعث بالارفتن افزایش فشار هوای متراکم خواهد شد. بعلاوه از رفتن آب حاصل از تقطیر نمیتواند به پایین سیستم می گردد . بالا رفتن مصرف سوخت و مسدود کردن هواگیرها از دیگر مشکلات واردن کردن بخار پرفشار به  سیستم دارای مشکل است.

بهترین کار در این مواقع تخلیه هوا از محلی پایینتر از جریان است . با این کار میتوان اکثر مشکلات را برطرف نمود .

کثیفی و رسوبات در سیستم بخار

در سیستم بخار باید دسترسی به هوای آزاد وجود داشته باشد . لازم است در این سیستم ها هوا براحتی وارد شده و خارج شود . ماهیت سیستم بخار و وجود هوا و فلز و بخار آب در کنار هم باعث زنگ زدن خواهد شد . دلیل میعان آب جداره داخلی لوله ها همیشه مرطوب است به همین دلیل میتوان تکه های کوچک و بزرگ زنگ آهن را در تمام جداره داخلی لوله ها یافت.

جریان بخار باعث کنده شدن این تکه های زنگ از جداره لوله ها خواهد شد که معمولا بعد از مدتی این تکه ها  به وسیله بخار حرکت کرده و در انتهای سیستم و یا در سوراخ حرارتی جمع می شود . این مسئله بطور جدی میتواند مشکل ساز شود  و جمع شدن تکه های زنگ آهن بالاخره دیر یا زود ایجاد زحمت خواهد کرد.

علاوه بر این با حرکت تکه های زنگ بهمراه بخار رسوبات دیگری که در مسیر هستند با آن مخلوط شده و نوعی لجن شکل میگیرد که موجب مسدود شدن هواگیرها ، خطوط برگشت و غیره و در نهایت اختلال در عملکرد سیستم خواهد شد.

تشکیل رسوبات روغنی

همچنین این لجن حاوی مقدار زیادی روغن است . اگر با فرآیند ساخت دیگ های بخار آشنا باشید می دانید که در هنگام ساخت دیگهای بخار برای ایجاد سوراخ های مختلف رزوه دار بر روی بدنه دیگ از مته ها و قلاویزهای بزرگ استفاده می شود. در حین انجام این عملیات برای روانکاوی در محل سوراخ و قلاویز روغنکاری انجام خواهد شد.

تشکیل رسوبات روغنی در بویلر

تشکیل رسوبات روغنی در بویلر

با شروع به کار دیگ بخار این روغن به داخل دیگ و از آنجا به لوله ها منتقل می شود و ایجاد مشکل خواهد کرد. پس باید به نحوی آن را تمیز کرد. به همین دلیل تولید کنندگان دیگهای بخار دستورالعمل تمیز کاری آنها را هم به صورت مکتوب داخل یک پاکت نایلونی به خریدار می دهند .

در زمان عیب یابی یک سیستم بخار به دنبال روغن و کثیفی های دیگر هم باشید . شیشه آب نما را بررسی کنید . قسمتی از شیشه که از سطح آب بالاتر است باید حتما خشک باشد. وجود قطرات آب در این محل غیر طبیعی است در این صورت باید دیگ و سیستم به خوبی تمیز شود.

باید تا زمانی که از تمیزی دیگ مطمئن شوید آن را تمیز کنید . ممکن است لازم باشد عملیات تمیزکاری دیگ را چندین بار انجام دهید.

لوله کشی

فضای بزرگ داخل دیگ های قدیمی حذف شده و بویلرهای جدید کوچکتر از نمونه های قدیمی هستند. ارائه مشخصات دقیق لوله کشی سیستم در موتورخانه تا حد زیادی به استفاده کننده دیگ بخار در بهره برداری درست از این سیستم کمک خواهد کرد. در حقیقت برای استفاده بهینه از دیگ بخار باید این دستورالعمل به دقت اجرا شود.

اگر همراه بخار آب از دیگ بخار خارج شود ممکن مشکلاتی از قبیل ضربه قوچ ، گرمایش غیر یکنواخت ، هدر رفتن سوخت و خاموش شدن دیگ هنگام پایین یا بالا رفتن مصرف سوخت و خاموش شدن دیگ هنگام پایین یا بالا رفتن بیش از حد سطح آب ، از عوارض این مشکل هستند. در حقیقت یکی از دلایل اصلی اختلال در سیستم دیگ بخار را باید در این موارد جستجو کرد.

لوله کشی بیرون موتورخانه نیز به اندازه داخل موتورخانه باید مورد توجه قرار گیرد. نمی توان در این مطلب‌ همه نکات لازم در باره لوله کشی سیستم های بخار را ذکر کرد . فقط باید در نظر داشت که اندازه گیری صحیح لوله ها ، شیبها و زوایا اهمیت زیادی دارند.

کنترلهای نصب شده بر روی دیگ بخار

دستگاه های کنترلی که در یک سیستم گرمایش با بخار وجود دارند عبارتند از :

  • ترموستاتی که در فضای مورد گرمایش نصب می شود.
  • دستگاه کنترل فشار که بر روی دیگ نصب می شود و کار هواگیر را می کند .
  • یک کنترل سطح پایین آب .
  • و بالاخره یک تغذیه کننده خودکار آب که درواقع یک وسیله ایمنی است برای جلوگیری از قطع دیگ در نتیجه کاهش بیش از حد سطح آب

اینها تنها وسایل کنترلی نصب شده بر روی دیگ بخار هستند. البته در ساختمانهای بزرگ ممکن است از نوعی کنترل مرکزی که با توجه به دمای هوای اطراف، دیگ را خاموش و روشن کند، استفاده شود . همچنین گاهی که در سیستم یک کویل بدون مخزن وجود داشته باشد ، یک آکوستات نیز استفاده می شود.

همیشه باید کنترل فشار را روی پایین ترین سطحی که در آن هنوز هم گرمایش ادامه می یابد میزان کرد. و بالاخره اینکه، درصورت استفاده از کنترل مرکزی، باید سنسور آن را در جایی نصب کرد که سیستم براساس علائم واقعی خاموش وروشن شود.

بنابراین باید روی یک خط بخار در جایی بیرون ساختمان نصب گردد .

با توجه به آنچه ذکر شد ، از این پس هنگام عیب یابی سیستم بخار ابتدا توجه خود را به این چهار مظنون اختلال در سیستم دیگ بخار معطوف نمایید:

هوا ، کثیفی و رسوبات ، لوله کشی ،کنترلها

Dan Holohan

Canadian HPAC

منبع : برگرفته از نشریه تخصصی بخار و دیگ بخار

مطالب مرتبط :

آیین نامه حفاظتی مولد بخار و دیگ های آبگرم

نحوه چرخش آب ديگ بخار

۵ نکته برای نگهداری دیگ بخار صنعتی