18اکتبر 2020

آشنایی با اجزای دیگ بخار استاندارد

در این مقاله قصد داریم با اجزای دیگ بخار استاندارد آشنا شویم و کاربردهای این تجهیزات را بدانیم و بتوانیم با خرید تجهیزات با کیفیت باعث افزایش عمر و کارایی بویلر و در نتیجه رضایت مشتری شویم.

دیگ های بخار از دارای اجزای متنوعی است. در این میان بعضی از آنها اصلی هستند و بعضی دیگر برای افزایش راندمان دیگ بخار مورد استفاده قرار می گیرد.

اجزای اصلی دیگ بخار

  1. بدنه اصلی دیگ
  2. مشعل
  3. تابلو برق
  4. پمپ آب

تجهیزات کنترلی دیگ بخار

  1. لول کنترل
  2. آب نما
  3. پرشر سوئیچ
  4. کنترل کننده دما
  5. شیر تخلیه
  6. شیر فشار شکن
  7. مانومتر

اجزای فرعی دیگ بخار که برای افزایش راندمان به کار می آید:

  1. فن
  2. هوازدا (دی اریتور)
  3. اکونومایزر
  4. سوپرهیتر
  5. سختی گیر
  6. مخزن انبساط
  7. منبع کندانس
  8. تله بخار
  9. فلاش تانک بخار
  10. کلکتور
  11. زیر آب زنی (بلودان)

 

۱-       اجزای اصلی دیگ بخار

۱-۱ بدنه اصلی بویلر:

یکی از مهم ترین و اصلی ترین اجزای دیگ بخار استاندارد  بدنه آن است که تجهیزات بویلر در آن نصب می شود.

به عبارتی درون محفظه بویلر، معمولا دو قسمت اساسی وجود دارد؛ در قسمتی سیال انتقال حرارت قرار می گیرد و در قسمت دیگر حرارت تولید شده توسط سوخت جاری می گردد. حرارت تولیدی از سطح به سیال انتقال پیدا می کند.


بدنه دیگ بخار استاندارد

جنس غالب بویلرهای تولید شده تا به امروز، فولادی یا چدنی بوده است. به دلیل نیاز به فشار بخار مشخص، اکثر دیگ های بخار مورد استفاده در صنایع از نوع فولادی هستند. دیگ بخار چدنی معمولا برای تولید بخار با فشار نسبتا کم استفاده می شود.

بویلرهای تولید شده در صنایع دما بخار مشهد همگی فولادی هستند. نوع چدنی دیگ بخار به ندرت تولید می شود زیرا فولادی دارای کارایی بالاتر و نصب راحتتر می باشد.

مکانیزم  داخلی دیگ بخار واتر تیوب و فایر تیوب می باشد که بدین شرح است.

لوله های آبی Water Tube

در بویلر واترتیوب، لوله های آبی همان لوله های حامل آب به عنوان سیال هستند. این لوله ها از درون محفظه بویلر عبور کرده و با حرارت تولید شده توسط مشعل  در تماس هستند.

لوله های آتشی Fire Tube

در بویلر فایرتیوب، لوله های عبوری از محفظه داخلی بویلر، حامل حرارت هستند. این لوله ها به وسیله سیال احاطه می شوند تا گرما را منتقل کنند.

مقاله مرتبط: اساس کار دیگ بخار چیست؟

۱-۲مشعل :

مشعل یکی دیگر از اجزای دیگ بخار استاندارد و به عبارتی قلب تپنده آن است که جدا از آن است و بعد از ساخت بویلر به آن متصل می شود.

مشعل وظیفه تبدیل سوخت به انرژی حرارتی را دارد.سوخت مشعل می تواند گاز، گازوئیل، و مازوت باشد.

به همین ترتیب مشعل ها دارای انواع گازسوز، دوگانه سوز گاز و گازوئیل، یا سه گانه سوز گاز، گازوئیل و مازوت باشد.

مقاله مرتبط: انتخاب مشعل مناسب

۱-۳ تابلو برق :

یکی از اجزای اصلی بویلر است به دلیل این که تمامی دستورات ابتدا به تابلو برق می رسد، بعد به قطعه ها می رسد. و در صورت بروز مشکل تابلو برق آن را نشان می دهد.

بالا بودن کیفیت تابلو برق باعث افزایش ایمنی بویلر میشود، زیرا اگر با خطایی در بویلر مواجه شود، هشدار می دهد.

مقاله مرتبط: تابلو برق دیگ بخار

۱-۴ پمپ آب :

وظیفه تامین آب مورد نیاز برای بویلر را به عهده دارد. پمپ باید بتواند آبی که در دیگ به بخار تبدیل شده است را جبران کند و مانع کاهش آب شود.

۲-       تجهیزات کنترلی دیگ بخار

۲-۱ لول کنترل یا کنترل کننده بخار

 این قسمت اولین قسمتی است که وقتی آب دیگ بخارکم می شود مشعل را خاموش می کند و به پمپ فرمان می دهد آب لازم را در دیگ قرار دهد.

اگر آب خیلی کم یا زیاد باشد، باعث آسیب به دیگ می شود. در نتیجه وجود لول کنترل به عنوان یکی از اجزای دیگ بخار استاندارد الزامی است.

۲-۲ آب نما (نشان دهنده سطح آب)

وظیفه نمایش سطح آب درون دیگ را بر عهده دارد که مطابق با ظرفیت دیگ و استاندارد، انواع مختلفی دارد.

از انجایی که مشاهده و کنترل سطح آب توسط اپراتور لازم است بهتر است هر چند وقت یک بار شیر تخلیه باز شده و رسوبات آن پاک شود.

۲-۳ پرشر سوئیچ

پرشر سوئیچ یا کنترل کننده فشار برای حفاظت بویلر در برابر فشار زیاد استفاده می شود. پرشر سوئیچ برای کنترل کردن فشار سوخت است تا بیش از حد نباشد و اگر فشار کمتر از مقدار مجاز باشد، پرشر سوئیچ منبع تغذیه را قطع می کند.

۲-۴ کنترل کننده دما

برای حفاظت بویلر در دمای بیش از حد از کنترل کننده دما استفاده می شود، دارای دو نوع است .این وسیله کنترل کننده دمای زیاد است.

هنگامی که دما بیش از حد مجاز بشود تغذیه سوخت را قطع می کند و از افزایش دما آب دیگ جلوگیری میکند و نمی گذارد دمای آب خروجی بیش از حد مجاز برسد.

۲-۵ شیر تخلیه

وظیفه شیر تخلیه در دیگ بخار، تخلیه کردن آب داخل لوله است، اگر شیر تخلیه نباشد، امکان رسوب گرفتن دیگ وجود دارد .

۲-۶ شیر فشارشکن اطمینان

در دیگ بخار وظیفه کاهش بخار به مقدار مناسب و ثابت برای استفاده در مصرف کننده ها را دارد. شیرهای فشار شکن انواع مختلفی دارد که نوع فنری آن به عنوان یکی از اجزای دیگ بخار استاندارد مورد استفاده قرار می گیرد.

۲-۷ مانومتریا فشار سنج

مانومتر بر روی کلکتور لوازم کنترلی نصب می شود، وظیفه نمایش فشار بخار دیگ را به عهده دارد. مانومتر با نام گیج فشارسنج نیز شناخته می شود.

برای آزمایش نشتی از آن استفاده می شود. مانومترهای مختلفی وجود دارد که نوع جیوه ای آن مناسب تر است.

۳-       اجزای فرعی دیگ بخار

۳-۱ فن

فن وظیفه دارد هوای مورد نیاز برای دیگ را تامین کند، و وظیفه خنک کاری قسمت هایی که در تماس مستقیم با حرارت می باشند را نیز دارد.

۳-۲ هوا زدا (دی اریتور)

دستگاهی است که برای حذف اکسیژن آب و پیش گرمایش آب ورودی به بویلر استفاده می شود تا از پدیده شوک حرارتی در بویلر جلوگیری کند. همچنین با حذف  گازهای نامحلول در اکسیژن و دی اکسید کربن باعث کاهش سرعت خوردگی و پوسیدگی لوله های بویلر (دیگ بخار) می شود.

۳-۳ اکونومایزر

اکونومایزر یا گرم کننده آب تغذیه، اولین مناطقی هستند که در سیستم تولید بخار دچار خوردگی می شود. اکونومایزر به دلیل استفاده از انرژی گاز در حال خروج از سیستم بویلر ،عاملی کلیدی در افزایش بهره وری حرارتی بویلر است.

۳-۴ سوپرهیتر

سوپرهیتر مانند اکونومایزر یک مبدل حرارتی است. سوپر هیتر بخار اشباع را به بخار فوق گرم تبدیل می کند.

۳-۵ سختی گیر

دستگاه سختی گیر رزینی از جمله تجهیزات مورد استفاده در دیگ بخار و موتورخانه های بویلری، آبگرم و آبداغ  وتاسیسات استخرها می باشد که برای حذف رسوبات حاصل از املاح گچی که به سختی موقت معروف می باشند، مورد استفاده قرار می گیرد.

۳-۶ مخزن انبساط

زمانی که حرارت آب افزایش می یابد وظیفه مخزن انبساط، جلوگیری از انبساط آب است. به دلیل این که زمانی که آب گرم می شود حجم آن افزایش می یابد و سبک می شود و به سمت واحد های گرمایشی حرکت می کند.

با وجود این مخزن از انبساط آب جلوگیری می شود، در واقع  مخزن انبساط یک نوع شیر اطمینان است که آب را در زمان افزایش حرارت جمع آوری می کند.

مخزن انبساط در بالاترین قسمت بویلر نصب می شود.

۳-۷ منبع کندانس

منبع کندانس برای ذخیره سازی آب برگشتی از بویلر است، آب برگشتی از بویلر دارای فشار زیادی است  به همین علت از منبع کندانس استفاده می شود تا فشار به حداقل برسد. به عبارت دیگر منبع کندانس برای ذخیره سازی آب برای مصرف دوباره است که نیازی به تصفیه آب ندارد و می تواند رسوبات و خوردگی در بویلر را به حداقل برساند.

منبع کندانس برای جمع آوری آب برگشتی از تله بخار استفاده می کنند.کندانس در پایین ترین قسمت دیگ قرار می گیرد که به آن چاله کندانس هم می گویند.


اجزای دیگ بخار استاندارد

۳-۸ تله بخار

تله بخار یکی از اجزاء ضروری سیستم بخار است و عنصر مهمی در مدیریت مناسب بخار و آب مقطر محسوب می شود. وظیفه اصلی آنها تخلیه آب مقطر از سیستم و ارسال آن به خطوط مربوطه و ممانعت از خروج بخار می باشد.

در واقع تله بخار وسیله ای است که در دیگ بخار قرار دارد تا حرارت باقی مانده در دود را جذب کند.

تله بخار، گرما را مستقیما به دیگ بخار بر می گرداند، اکونومایزرها و پیش گرم کن دیگ بخار یک نوع تله بخار  هستند که در این مقاله با آن آشنا شدید.

۳-۹ فلاش تانک بخار

موقعی که آب داغ و پرفشار از قسمت تخلیه دیگ خارج می شود، از درون لوله ها به داخل شیرهای کنترل جریان جاری می شود، دچار افت فشار زیادی می شود، درنتیجه باعث تبدیل این آب به مخلوطی از آب و بخارمی شود که به این عمل فلاش بخار می گویند.

۳-۱۰ کلکتور

کلکتور در دیگ بخار وظیفه پخش کردن آب ورودی بین چند مصرف کننده را دارد. کلکتورها از یک لوله اصلی بزرگ در وسط و لوله های تقسیم آب ورود و خروج در بالا و پایین با سایز کوچک درست می شوند.

۳-۱۱ زیرآبزنی (بلودان بویلر)

هنگامی که آب بویلر افزایش پیدا می کند، ذرات موجود در آب می تواند افزایش یابد و آب را اشباح کند و به صورت رسوب ته نشین شود.

برای محدود کردن غلظت ذرات آب از زیرآب زنی یا بلودان استفاده می شود. با استفاده از بلودان جایی برای آب جبرانی باز می شود که ذرات کمتری دارد.

زیرآب زنی بویلر به معنای دفع آب درست بعد از جدایی از بخار است.

 

مقالات مرتبط:

کیفیت بخار و اهمیت آن در سیستم های بخار

۵ مرحله برای افزایش راندمان دیگ بخار

نحوه چرخش آب در دیگ بخار

برای دریافت مشاوره و جزئیات بیشتر با کارشناسان ما در صنایع دما بخار مشهد تماس حاصل فرمایید.

۰۵۱۳۸۴۷۲۵۳۶ – ۰۹۳۸۸۰۳۷۴۴۰

 

اشتراک در شبکه های اجتماعی
3اکتبر 2020

اهمیت کالیبراسیون در بویلر

تعریف کالیبراسیون

اهمیت کالیبراسیون در استاندارد ملی ایران نقش به سزایی دارد. تعریف کالیبراسیون مقایسه یک ابزار اندازه گیری با یک استاندارد معتبر، تعیین میزان خطای این ابزار نسبت به استاندارد و در صورت لزوم تنظیم یا تعمیر مجدد دستگاه می باشد.

به عبارتی دیگر کالیبراسیون کنترل صحت وسیله اندازه گیری در مقایسه با مرجعی تایید شده است. هر ابزاری که برای اندازه ‌گیری به کار می ‌رود باید کالیبره باشد.

در این مقاله سعی داریم به صورت جامع درباره اهمیت کالیبراسیون در صنعت بپردازیم.

قدم به قدم با کالیبراسیون

کالیبراسیون تجهیزات اندازه گیری امری حساس است. از این رو اگر قصد دارید همواره ابزاری کالیبره داشته باشید، باید حساب شده عمل کنید. در هنگام کالیبراسیون تجهیزات اندازه گیری، سعی کنید که مراحل زیر را به ترتیب اجرا کنید:

مرحله اول: کدگذاری

ابتدا لازم است ابزار اندازه گیری مختلف، با حوصله و دقت کافی کد گذاری شوند. البته فقط کدگذاری کافی نیست. لازم است برای تجهیزات شناسنامه تهیه کنید و لیست کامل آن ها را به تفکیک شناسه داشته باشید.

به طور مثال به نمونه زیر توجه کنید:


کد گذاری

مرحله دوم: طبقه بندی

پس از کدگذاری لازم است از نظر کالیبراسیون تجهیزات اندازه‌گیری طبقه بندی کنید. این طبقه بندی می تواند بر اساس معیارهای مختلفی انجام گیرد. اهمیت، فاصله زمانی (دوره تناوب کالیبراسیون)، هزینه و دشواری مهم ترین پارامترهایی هستند که باید به آن ها توجه کنید.

مرحله سوم: تعیین حد مجاز خطا

هیچگاه نمی توان از تجهیزات اندازه گیری، انتظار دقت بی نهایت داشت. با توجه به درجه دقت مورد نیاز شما، همواره مقداری خطا وجود دارد. البته تعیین حد مجاز خطا به عهده شماست. برای کالیبره کردن دستگاه ها، حد مجاز خطا را با توجه به کاربرد مورد نظر تعیین کنید.

مرحله چهارم: انتخاب کالیبره کننده

یکی از مهم ترین مراحل پیش روی شما، انتخاب خدمات کالیبراسیون است. ممکن است بسیاری از مراکز و یا حتی افراد این ادعا را بکنند که در کالیبراسیون خبره هستند. این پیش آگاهی شماست که می تواند در مسیر انتخاب به شما کمک کند. در بخش های بعدی به نکات انتخاب آزمایشگاه کالیبراسیون خواهیم پرداخت.

مرحله پنجم: اجرای کالیبراسیون

در این مرحله با اجرای آزمایش، درصد خطای دستگاه مشخص می شود و عملیات کالیبراسیون اجرا می شود. یعنی با مراجعه به استاندارد و تجربه، دستگاه تنظیم می شود و یا در صورت داشتن عیوبی پایه ای، برای تعمیر فرستاده می شود. در آخر گواهی کالیبراسیون صادر شده و نصب می شود.

مرحله ششم: ثبت سوابق کالیبراسیون

حفظ و نگهداری سوابق دوره در اهمیت کالیبراسیون مهم است. این اهمیت وقتی آشکار می شود که بازرسین مراکز مختلف اقدام به نظارت بر تجهیزات می کنند.

سوابق از مستندترین و معتبرترین سوابقی هستند که بر سلامت کامل تجهیزات کالیبراسیون دلالت می کنند. در ضمن، اگر قصد فروش دستگاه خود را داشته باشید، این مدارک برای شما اهمیت خواهند داشت.

نمونه هایی از تجهیزات کالیبراسیون

هرم کالیبراسیون

هرم کالیبراسیون ساختار فنی و اجرایی کالیبره کردن را به صورت سلسله مراتب اهمیت نشان می دهد. همان طور که مشخص است، سیستم یکاهای SI مهم ترین استانداردی است که گواهی کالیبراسیون باید به آن قائل باشد.

قابلیت ردیابی کالیبراسیون

اهمیت کالیبراسیون، درست مانند شجره آن است!  از پایین ترین سطح هرم کالیبراسیون تا رسیدن به استانداردهای SI باید قابلیت ردیابی وجود داشته باشد.

یعنی این فرایند باید از طریق یک زنجیره ناگسستنی به بخش SI مربوط شوند. یک فرایند کالیبراسیون که قابل ردیابی است، همیشه با اطمینان از اندازه گیری ها و داده های صحیح به بهبود کنترل فرآیند و تحقیقات کمک می کند.

چه زمانی دستگاه کالیبراسیون بایستی چک شود؟

دقت داشته باشید که کالیبراسیون باید به صورت مداوم و در فواصل زمانی بهینه بر روی دستگاه ها اجرا شود. برای تعیین دوره کالیبراسیون مجدد، باید به درصد صحت مورد انتظار از ابزار اندازه گیری توجه داشته باشید.

این درصد با توجه به مشخصات دستگاه و استراتژی های شرکت اجرایی قابل تعیین است. هر چه درصد صحت کارکرد دستگاه بالاتر از حد مجاز باشد، شانس وقوع خطا و اندازه گیری نادرست از سمت دستگاه کمتر خواهد بود.

برخی از کاربران این درصد را به منظور اطمینان بیشتر از کنترل کیفیت اندازه گیری، ۹۵ درصد و یا بیشتر انتخاب می کنند.

انتخاب این درصد کاملا قرار دادی است و آسان ترین انتخاب قابل قبول بین ۸۵ تا ۹۰ درصد است. البته باز هم ذکر می کنیم که این میزان بستگی به سیاست و خط مشی کنترل کیفیت شرکت مربوطه دارد.

عوامل موثر در فاصله زمانی کالیبره کردن:

  • نوع وسیله و برند آن
  • پیشنهاد و توصیه کارخانه سازنده در دفترچه های راهنما
  • روند داده های حاصل شده از سوابق کالیبراسیون قبلی
  • سوابق تعمیر و نگهداری دستگاه
  • گستره زمانی به کارگیری و تعداد دفعات استفاده از دستگاه
  • مدت زمان عمر دستگاه
  • تغییرات شرایط محیطی (مانند دما، رطوبت، ارتعاشات)

کالیبراسیون در چه مکانی اجرا می شود؟

این فرایند می تواند در مکانی که تجهیزات اندازه گیری کالیبراسیون مورد استفاده است انجام شود. البته پیشنهاد متخصصین این است که این فرایند در آزمایشگاه کالیبراسیون اجرا شود.

اهمیت کالیبراسیون در محل مزایای زیر را دارد:

  • به حداقل رسیدن تنش های ناشی از جابجایی دستگاه
  • هزینۀ کمتر
  • اطمینان کاربران از حفاظت دستگاه های خود
  • سرعت بالای فرایند
  • عدم انقطاع در عملکرد دستگاه

نکته ای که باید به آن توجه شود این است که ابزار کالیبراسیون نباید خیلی جابجا شوند. از این رو بهتر است مکان خاصی در شرکت یا کارخانه به این امر اختصاص داده ‌شود.


اهمیت کالیبراسیون

این امر سبب می شود تمام مراحل کالیبراسیون در آن جا انجام می گیرد، تمام تجهیزات استاندارد و مبنا نیز در آنجا نگهداری شوند. بهتر است این محل تهویه مناسبی داشته باشد و نسبت به گرما و سرمای شدید ایزوله باشد.

اهمیت برچسب گذاری

همه دستگاه های تست، بازرسی و آزمون باید دارای برچسب کالیبراسیون باشند. روی این برچسب حتماً باید نام و کد شناسایی دستگاه،  تاریخ کالیبره کردن و انقضای اعتبار آن ذکر شود.

مُهر آزمایشگاه کالیبراسیون بر روی آن باشد و در جایی که به وضوح مشاهده شود نصب شود. همچنین اگر دستگاه مشکلی داشت، محدودیت های کاربرد و استفاده از دستگاه نیز ذکر شود.

 طبقه بندی برچسب های کالیبراسیون عبارتند از:

  • برچسب مخصوص استانداردهای اولیه به رنگ قرمز
  • برچسب مخصوص استانداردهای ثانویه به رنگ طلایی
  • برچسب مخصوص استانداردهای کاری به رنگ سبز
  • برچسب مخصوص کلیه دستگاه های متفرقه به رنگ سفید
  • برچسب (No CALIBRATION REQUIRED) NCR  نیاز به تجهیزات کالیبراسیون ندارند.
  • برچسب CALIBRATION BEFORE USE) CBU ) به ندرت تجهیزات کالیبراسیون استفاده می شوند.

برای اطمینان بیشتر، پیشنهاد می شود شماره سریال استانداردهایی که برای کالیبراسیون ابزار دقیق به کار رفته اند، شرایط محیطی در حین کالیبراسیون، نام شخصی که عمل کالیبراسیون را انجام داده است، جزئیات تمامی تنظیمات، خدمات، تعمیرات و تغییراتی که انجام شده است نیز درج شوند.

اعتبارسنجی کالیبراسیون

گواهی کالیبراسیون باید قابل اعتماد باشد. اعتبار سنجی، اهمیت کالیبراسیون را نشان می دهد، کاملا بررسی شده و مطابق با الزامات اندازه گیری فنی و کنترل کیفیت جهانی پذیرفته شده است. ISO / IEC 17025 استاندارد بین المللی کیفیت سنجی است که آزمایشگاه های کالیبره کردن در آن معتبر هستند.

همواره یک سری خدمات اعتبار بخشی توسط سازمان های مستقل که مجوز انجام این کار را دارند، منتشر می شوند. هر کشور بزرگ حداقل یک ارائه دهندۀ اعتبارنامه دارد.

برای مثال، در آمریکا، برنامۀ ملی اعتبار سنجی آزمایشگاه داوطلبانه NVLAP ،A2LA و LAB ارائه دهندگان گواهی کالیبراسیون هستند.

در بریتانیا، سرویس اعتبار بخشی انگلستان (UKAS) ارائه دهنده این گواهی کالیبراسیون است.

معمولا توافق نامه های بین المللی، این اطمینان را می دهند که به محض اعتبارسنجی کالیبراسیون در یک کشور، هرگونه کالیبراسیون ناشی از آن فرایند می تواند در تمام کشورها و بدون هیچ الزام اضافی پذیرش شود.

عوامل موثر بر هزینه تمام شده

قیمت تمام شده این فرایند، بستگی به روش و تعداد تجهیزات مورد بررسی دارد. در روش های مختلف خدمات کالیبراسیون هزینه ها متغیر است؛

به طور کلی سیستم های کالیبراسیون را می توان به سه دستۀ زیر طبقه بندی کرد:

کالیبراسیون برای بازرسی و تصحیح

در این نوع کالیبره کردن، هدف این است که تصحیح صورت گیرد. یعنی با توجه به نتایج حاصل از بازرسی، حتما تصحیح اعمال می شود.

البته تا زمانی که خطا در حدود قابل قبول سیستم اندازه گیری باشد، نیازی به تصحیح نیست و از وسیله اندازه گیری می توان استفاده کرد.

اما اگر خطای مقادیر مورد اندازه گیری از حدود قابل قبول بیشتر باشند، اعمال تصحیح لازم ضروری است. این نوع کالیبره کردن بیشترین هزینه را دارد.

کالیبراسیون صرفا برای بازرسی

گفتیم که اگر پس از اعمال بازرسی خطای مقادیر مورد اندازه گیری در حدود تعریف شده باشد، از دستگاه می توان استفاده کرد.

توجه کنید که تصحیح و یا تعمیر دستگاه معمولا گران تمام می شود. بنابراین سعی کنید با با بازرسی های دوره ای از وجود خطا در محدوده مجاز اطمینان حاصل کنید و فقط در صورت نیاز سراغ تعمیر و تصحیح بروید.

کالیبراسیون فقط به منظور تصحیح

در این روش بازرسی انجام نمی شود، اما تصحیح حتما باید انجام گیرد. برای مثال تصحیح نقطه صفر ابزار اندازه گیری که به صورت دوره ای اجرا می شود و امری ضروری است. هزینه کالیبراسیون و نوع صرفا بازرسی، بسته به اجرا کننده آن می تواند متفاوت باشد.

 

به کدام شرکت کالیبراسیون اعتماد کنیم؟

در کشور ما فقط شرکت هایی که از اداره استاندارد ملی ایران مجوزهای لازم را دارند، صلاحیت صدور گواهی کالیبراسیون مورد تایید اداره استاندارد را دارند. توجه کنید اهمیت کالیبراسیون از نظر گواهی اگر توسط شرکت های بدون مجوز صادر شده باشد، هیچ ارزشی نزد بازرسین اداره استاندارد ندارد.

همچنین اگر برای طی مراحل قانونی شرکت خود، نیاز به تایید اداره استاندارد دارید، حتما از شرکت های تجهیزات آزمایشگاهی مورد تایید اداره استاندارد گواهی کالیبراسیون دریافت نمایید.

یکی از مهم ترین مواردی که در انتخاب شرکت کالیبراسیون اهمیت دارد، داشتن استاندارد ISO17025 است. استفاده از یک آزمایشگاه دارای این استاندارد اجباری نیست، اما توسط متخصصین توصیه می شود.

خصوصیات موثر در انتخاب شرکت های خدمات کالیبراسیون و کنترل کیفی:

  • داشتن مجوز معتبر ارائه خدمات کنترل کیفی
  • رعایت کلیه ضوابط و الزامات اجباری تعیین شده از اداره استاندارد
  • دارا بودن پروانه اشتغال خدمات کنترل کیفی تجهیزات تصویر برداری از سازمان انرژی اتمی ایران
  • رعایت ضوابط مرتبط با اسکوپ و تعرفۀ تعیین شده از سوی مراجع مربوطه
  • انجام آزمون های کنترل کیفی طبق زمان بندی اعلام شده از اداره استاندارد
  • داشتن سوابق اجرایی درخشان
  • آشنایی با الزامات و دستورالعمل های PM (نگهداشت پیشگیرانه) بر طبق استانداردهای اجرایی بین المللی
  • کادر فنی مجرب و کارآزموده در زمینه های تخصصی مربوطه
  • بانک اطلاعات قوی از استانداردهای تجهیزات پزشکی ملی و بین المللی
  • دستگاه های اندازه گیری دقیق با قابلیت ردیابی تا استانداردهای بین المللی
  • ارائه گزارش های آماری دقیق و فنی

همان طور که در بالا اشاره شد اهمیت کالیبراسیون در صنعت بسیار حساس و ضروری است. فرآیند بازرسی دیگ بخار و بویلر های آبداغ حین ساخت مطابق قوانین سازمان ملی استاندارد ایران دارای استانداردهای اجباری به شماره ۴۲۳۱ و ۷۹۱۱ می باشد.

به منظور اطمینان از اینکه مواد مصرفی، ساخت و آزمایش‏ها از تمامی جهات مطابق استاندارد های ملی مذکور انجام شود، بازرسی‏های کافی و دقیق باید انجام گیرند.

لذا بر اساس استاندارد اجباری به شماره ۴۲۳۱ و ۷۹۱۱ هر دیگ در طول فرآیند ساخت باید توسط بازرسین رسمی و یا گواهی شده از طرف سازمان ملی تایید صلاحیت ایران، مورد بازرسی قرار گیرد.

شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران

شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران ( ISQI )در سال ۱۳۶۸ با هدف ایجاد سیستم های مدیریت کیفیت در شرکت های تولیدی و خدماتی و در نهایت ارتقای کیفیت محصولات صنعتی تاسیس گردید.


شرکت بازرسی

این شرکت به عنوان بازوی اجرایی سیاست های کیفیتی وزارت صنعت، معادن و تجارت با سرمایه گذاری سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در زمینه های مختلف  فعالیت خود را شروع نمود.

فعالیت های شرکت از بازرسی بویلر های بخار و آبداغ در سال ۱۳۶۸ آغاز گردید. همچنین فرآیند بازرسی حین ساخت مخازن تحت فشار نیز بر اساس استاندارد ملی به شماره ۱۸۱۳۲ از مهرماه سال ۹۳ به بعد اجباری اعلام گردیده است.

بخش بازرسی بویلر و مخازن تحت فشار از با سابقه ترین بخشهای واحد بازرسی تجهیزات صنعتی و شرکت ISQI می باشد.

دیگ های بخار تولید شده در صنایع دما بخار مشهد دارای گواهی ISQI می باشد و انواع تست های هیدرواستاتیک، انواع جوش ، ضخامت سنجی و … انجام گرفته است.

 

مقالات مرتبط:

اهمیت فرایند بازرسی حین ساخت دیگ بخار و دیگ آبگرم

نکات ایمنی در زمان بازرسی بویلر

 

جهت دریافت مشاوره و جزئیات بیشتر با کارشناسان ما در صنایع دما بخار مشهد تماس حاصل فرمایید.

۰۵۱۳۸۴۷۲۵۳۶ – ۰۹۳۸۸۰۳۷۴۴۰

اشتراک در شبکه های اجتماعی
17آگوست 2020

سطح آب در دیگ بخار

کنترل سطح آب در دیگ بخار

اهمیت نشانگر سطح آب

وظیفه هر دیگ بخار تهیه مقدار مناسب بخار با کیفیت بالا: امن ، کارآمد و با فشار صحیح است.

بخار در اثر حرارت ناشی از احتراق سوخت در کوره یا با اتلاف گرمای حاصل از فرآیند ایجاد می شود. گرما در پوسته دیگ بخار منتقل می شود که در نتیجه تبخیر می شود تا بخار تحت فشار تولید شود.

در یک دیگ بخار، ناحیه خاصی از سطح آب احتیاج دارد که بخار را آزاد می کند. همچنین باید از ارتفاع مشخصی بالاتر از سطح کار عادی مجاز باشد تا سطح آب با افزایش بار افزایش یابد.

اما هنوز هم اجازه می دهد فضای کافی برای آزاد کردن بخار بدون انتقال آب در حال وقوع باشد.

در دیگهای پوسته افقی ، سطح آب با افزایش بار زیاد می شود (به دلیل وجود بخار بیشتر در زیر سطح آب در دیگ).

با انجام این کار ، سطح آب (ناحیه آزادسازی بخار) کاهش می یابد زیرا چون سطح آب بالاتر از خط مرکزی دیگ است ، طرفین حاوی پوسته همگرا می شوند.

سازندگان دیگ بخار، دیگ را طوری طراحی می کنند تا اطمینان حاصل کند که سطح آب طبیعی (NWL) به گونه ای است که بخار با سرعت قابل قبول آزاد می شود.

این کنترل سطح آب همچنین می تواند حداقل ارتفاع خاص بخار خارج از NWL را امکان پذیر کند.

بدیهی است ، با تولید بخار ، آب موجود در دیگ بخار تبخیر می شود و برای حفظ سطح باید دیگ بخار منبع آب دریافت کند.

به دلیل عواملی که در بالا ذکر شد ، کنترل سطح آب بایستی به طور صحیح حفظ شود.

ایمنی در دیگ بخار

ایمنی نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است. اگر دیگ بخار با آب کافی کار نکند ، ممکن است آسیب شدید ایجاد شود و در نهایت خطر انفجار وجود دارد.

به همین دلیل ، شامل کنترل هایی می شود که :

*سطح آب را سنجش و کنترل کند.
*تشخیص دهد که آیا به سطح آب کم رسیده است و اقدامات مناسب را انجام دهد.

این اقدام ممکن است شامل موارد زیر باشد:

زنگ هشدار ، خاموش کردن منبع تغذیه و خاموش کردن مشعل

همچنین نمایش نشانگر خارجی از سطح آب ضروری است.

بخش های زیر در این ماژول اطلاعات پایه ای در مورد کنترل های سطح اتوماتیک و زنگ خطر را برای پوسته و لوله دیگ ها اعمال می کنند.

این اطلاعات همچنین به طور کلی برای استوانه بخار دیگهای واتر تیوب (لوله آبی) کاربرد دارد.

به منظور تداوم ، بسیاری از اطلاعات موجود در این ماژول براساس قوانین انگلیس است. در مورد مقررات دیگر مقررات ملی باید مشورت شود.

نشانگر کنترل سطح آب در دیگ بخار

نشانگر سطح آب برای دیگهای بخار که در آن سطح آب قابل تشخیص است اعمال می شود. اکثرا شامل دیگهای بخار است ، به استثنای آنهایی که از نوع “یک پاس” یا سیم پیچ استفاده می شوند.

در حالی که استوانه بخار وجود ندارد. در چنین مواردی ، دمای خروجی بخار بیش از یک مقدار از پیش تعیین شده برای نشان دادن ورودی کافی آب صورت می گیرد.

در بیشتر موارد ، شیشه سنج ساده روی استوانه بخار آب یا پوسته دیگ بخار به عنوان نشانگر استفاده می شود.

بسیاری از استاندارد ها تهیه دو نشانگر را تایید می کنند. معمولاً برای جلوگیری از بروز خطری برای اپراتور ، ترتیباتی لازم است.

رایج ترین شکل محافظ صفحه نمایش شیشه ای سفت شده در قسمت جلویی و دو طرف نشانگر است.

دستگاه سنجش ساخته شده از شیشه مسطح یا منشوری ممکن است برای دیگهای فشار قوی مورد نیاز باشد.

دستگاه سنجش شیشه ای ایستاده ، در اکثر قریب به اتفاق در دیگهای بخار استفاده می شود و معمولاً برای تهیه محدوده قابل توجهی از سطح آب در بالا و پایین سطح آب معمولی ترتیب داده می شود.


نشانگر خارجی سطح اب
 

عوامل موثر بر سطح آب

درک آنچه در نشانگر شیشه ای دیگ مشاهده می شود ، ضروری است. در بخش زیر برخی از عوامل مؤثر بر سطح آب نشان داده شده در شیشه سنج توضیح داده شده است.

تعیین سطح دقیق آب در دیگ بخار امکان پذیر نیست ، زیرا سطح آب ازحباب هایی با گردش افقی قوی تشکیل شده است.

بنابراین ، تغییرات سطح  در سراسر و هم در امتداد پوسته دیگ بخار وجود دارد.

ازطرف دیگر شیشه سنج حاوی آب است که:

  • مشمول جریان و آشفتگی نیست.
  • حاوی حباب بخار نیست.
  • از آب موجود در دیگ سردتر است.

این بدان معنی است که آب موجود در شیشه سنج (و سایر اتصالات خارجی) از آب درون پوسته دیگ چگالی بیشتری دارد.

این به نوبه خود به این معنی است که سطح نشانگر سطح پایینتری از میانگین سطح آب در پوسته دیگ نشان می دهد.


نشانگر سطح آب دیگ بخار

تفاوت بین سطح شیشه سنج و سطح در دیگ بخار با نرخ بخار بالا بستگی به عواملی از قبیل:

  • میزان تولید بخار دیگ.
  • ارتفاع اتصال آب شیشه سنج به دیگ بخار.
  • TDS و تجزیه و تحلیل شیمیایی آب دیگ بخار.
  • اندازه پوسته دیگ بخار.

تغییر سطح به دلیل گردش دیگ بخار

با استفاده از دیگ بخار با بار زیاد ، گردش شدید آب دیگ باعث می شود سطح آب در طول دیگ تغییر کند.

این گردش های جاری معمولاً در امتداد قسمت جلوی و پشت دیگ بخار ، و به سمت بالا در امتداد خط مرکزی روی کوره به حساب می آیند.

بنابراین گردش به سمت پایین باید در طرفین در بخش مرکزی دیگ باشد. همچنین می تواند یک اثر “طراحی” از اتصال بخار خارج از بخار وجود داشته باشد که تمایل به بالا بردن آب محلی دارد.

در حین تغییرات ناگهانی بار ، امکان ایجاد امواج در دیگ نیز وجود دارد که غالباً در شیشه سطح سنج دیده می شود ، اما به طور ایده آل باید توسط کنترل سطح آب نادیده گرفته شود.

خلاصه ای از تغییرات سطح مورد انتظار در شرایط مختلف دیگ بخار در شکل زیر نشان داده شده است.


سطح آب در دیگ بخار

منبع :

www.spiraxsarco.com

 

اشتراک در شبکه های اجتماعی
16فوریه 2020

کیفیت بخار و اهمیت آن در سیستم های بخار

کیفیت بخار چیست؟

کیفیت بخار نسبت بخار اشباع در مقدار کندانس است. مایع/ گاز. کیفیت صفر نشان دهنده صد در صد مایع (کندانس) است. در حالیکه کیفیت ۱۰۰ نشان دهنده صد در صد گاز است.

یک پوند بخار با ۹۵% بخار و ۵% مایع دارای کیفیت ۹۵% است. معیارهایی که بر روی بخار و کیفیت آن تاثیر گذارند شامل دما، فشار و مقدار مایع موجود در آن است.

درصد بالایی از سیستم های بخار در صنایع (۸۸%) از بخار اشباع استفاده می کنند. بخار اشباع به معنی بخاری که که بوسیله انرژی اشباع شده است و کاملا گازی است و هیچ مایعی ندارد.

مطلب پیشنهادی: تاریخچه ی تله های بخار انواع تله بخار

سیستم های بخار

بویلر یا دیگ بخار از انرژی شیمیایی یک منبع سوختی برای رساندن انرژی به آب داخل دیگ یا بویلر استفاده می کند. در داخل بویلر، مایع یا همان آب در طی فرایند احتراق انرژی به دست می آورد و تبدیل به بخار اشباع می شود.

مطابق شکل در نقطه A آب وارد بویلر می شود و آب انرژی (hf) را به دست آورده و به نقطه B می رسد. در نقطه B تغییر حالت مایع شروع می شود.

همچنان که بخار اشباع از فرایند احتراق انرژی می گیرد، کیفیت بخار نیز افزایش می یابد.(از چپ به راست) که در شکل بین نقاط B و C نشان داده شده است.

هرچقدر که بخار در نقطه C انرژی بیشتری کسب کند و سمت نقطه D نزدیک شود به بخار سوپرهیت نزدیک می شود.
یک رابطه مستقیم بین دما و فشار بخار وجود دارد. به این شکل که هر چه دما افزایش یابد فشار نیز بالا می رود.

نمودار بخار

شکل ۱: رابطه بین آنتالپی و دما

 

چرا کیفیت برای بخار اهمیت دارد؟

تکنیک های امروزی انتقال حرارت، کنترل حرارت و استانداردها همه در جهت بهبود و فراهم آوردن بهترین کیفیت برای بازار و مارکت در حال توسعه هستند.

برای به دست آوردنبالاترین کیفیت تمام مولفه های تولید محصول نهایی مکررا بررسی شده و کیفیتشان اندازه گیری می شود.

این فرایند مشخص می کند که آیا محصول نهایی تولید شده انتظارات تولید کننده و مصرف کننده را برآورده می سازد یا خیر.بخار در تولید محصول نهایی بسیار حیاتی و مهم است.

بنابراین کیفیت استیم و توانایی اندازه گیری و بررسی آن نیز بسیار مهم میباشد. تمام مولفه ای انتقال حرارت (پوسته، لوله ها،فریم، کویل و…) باید بر اساس تولید بخار با کیفیت ۱۰۰ طراحی و تولید شود مگر اینکه مصرف کننده در فرایندهای خود نیاز به بخار با چنین کیفیتی نداشته باشد.
متاسفانه کیفیت استیم یا همان بخار دقیقا قابل اندازه گیری نیست و در بسیاری از مواقع فرض می شود که کیفیتی برابر با ۱۰۰ دارد. و بساری از سیستم های بخار در صنایع با کیفیتی زیر ۱۰۰ کار می کنند.

مطلب پیشنهادی: معرفی انواع بخار و بررسی کاربرد آن ها

کیفیت پایین بخار بر روی فرایندهای تولید به شکل های مختلفی تاثیر می گذارد. در این جا به چهار تا از این اثرات اشاره می شود.

  1. کاهش راندمان انتقال حرارت: مشکل اساسی با کااهش کیفیت بخار تاثیر آن بر فرایند و تجهیزات انتقال حرارت است. در بعضی موارد بخار با کیفیت پایین می تواند راندمان انتقل حرارت را تا ۶۵% کاهش دهد. مایعی که در بخاروجود دارد مقدار انرژی بسیار کمتری از انرژی بخار خواهد اشت در نتیجه مقدار انرژی که به فرایندها انتقال می یابد نا کارآمد خواهد بود. از طرفی مایع اضافه موجود در بخار با کیفیت پایین بر روی سطوح خیس مبدل حرارتی جمع می شودو باعث تولید مایع بیشتر شده که خود موجب کاهش انرژی بخار و کاهش انرژی انتقالی به فرایندهای مورد نظردر سیستم می شود.
  2. از کارافتادگی زودرس شیرها: مایعی که از شیرهای کنترل بخار عبورمی کند باعث خوردگی داخلی آنها شده و باعث خرابی سریعتر شیرها می شود.
  3. از کار افتادگی اجزای داخلی توربین:مایعی که در بخار با کیفیت پایین وجود دارد باعث کاهش طول عمر مفید اجزای داخلی توربین می شود.
  4. چکش آب: سیستم های بخار عموما برای وجود آب اضافی در بخار طراحی نشده اند. وجود آب اضافی در سیستم امکان ایجاد چکش آب را بالا می برد. اتفاق افتادن چکش آی ریسک ایمنی سیستم را بالا بره و موجب از کارافتادگی زودتر از انتظار سیستم بخار می شود.

 

حال که با اهمیت بخار و کیفیت آن و همچنین عوامل مؤثر بر آن تا حدودی آشنا شدید در ادامه به توضیح چگونگی اندازه گیری کیفیت بخار می پردازیم. برای آشنایی با این مبحث مقالات آتی سایت بخار بویلر را مطالعه بفرمایید.

 

مطلب پیشنهادی: روش های اندازه گیری و برآورد مصرف بخار

اشتراک در شبکه های اجتماعی
13جولای 2019

عوامل تاثیرگذار در کیفیت و قیمت دیگ بخار استاندارد

موارد بسیاری در تعیین کیفیت و قیمت دیگ بخار سهیم هستند.ما سعی داریم در این مقاله این موارد را بازگو کرده و این آگاهی را در اختیار شما بگذاریم تا بتوانید بهترین و مناسب ترین محصول مدنظر خود را خریداری نمایید. چرا که علاوه بر قیمت یک کالا ایمنی و سلامت آن نیز حایز اهمیت است.

این باعث افتخار است که تولید دیگ های بخار در ایران افزایش یافته و این منجر به ایجاد یک بازار رقابتی و بهبود کیفیت روزافزون در تولید شده است.

از طرف دیگر این بازار رقابتی موجب شده است برخی افراد حاضر در این عرصه شروع به تولید محصولاتی بدون کیفیت،غیر استاندارد و گاهی باید قیمت غیرقابل باور کنند.

مطلب پیشنهادی: چند مورد که تاثیر قابل توجه در قیمت خرید دیگ بخار دارند

دلایل تولید دیگ بخار غیر استاندارد

این موضوع چندین علت دارد:

۱- عدم آگاهی  و تخصص لازم خریداران در مورد نحوه عملکرد دیگ های بخار

۲- خریدار جنس ارزان میخرد و توجه نمیکند کالای خریداری شده بی کیفیت است و در آینده باید هزینه ای را بابت خرابی، بهره وری پایین، مصرف سوخت بیشتر و… بپردازد.

۳- عدم آگاهی  خریدار دیگ بخار غیر ایمن و بی کیفیت از خطراتی که در پی خواهد داشت.

۴- عدم نظارت کافی دستگاه های بازرسی و شرکت های مسئول

شاخص هایی وجود دارند که موجب افزایش کیفیت دیگ بخار شده و به تبع آن قیمت دیگ بخار افزایش می یابد. در زیر به چند مورد از این شاخص ها اشاره شده است.

مطلب پیشنهادی: کنترل‌ های ایمنی دیگ بخار

انتخاب دیگ بخار استاندارد

اولین و مهمترین شاخص در انتخاب یک  دیگ بخار این است که  این کالا استاندارد باشد.

با وجود اینکه  استاندارد شماره ۴۲۳۱ برای دیگ های بخار در حال حاضر اجباری کرده اند ، باز هم افرادی هستند که برای کم کردن هزینه های تولید محصول غیر استاندارد می سازند. در صورت مشاهده هرگونه  کالای غیراستاندارد چه  توسط  تولید کننده  و خریدار بایستی  به اداره کار یا استاندارد گزارش دهید تا با متخلف برخورد شود و کالا متوقف و پلمپ شود.

در کنار دیگ بخار استاندارد دفترچه بازرسی فنی و پلاک استاندارد آن وجود دارد . داخل دفترچه بازرسی فنی چند مورد وجود دارد:

تاییدیه بازرسی ورق و لوله های مورد استفاده ، گواهی ها وتاییدیه های مربوط به جوشکاران، WPS  و PQR جوشکاری، آزمایشهای زمان تولید و تست سرد و گرم بویلر از جمله مواردی هستند که وجود آنها در دفترچه فنی بویلر ضروری است .

در ادامه یک نمونه پلاک بازرسی دیگ بخار ۵۰۰ کیلوگرم را مشاهده می نمایید :

پلاک بازرسی دیگ بخار

متاسفانه  با وجود تمامی موارد گفته شده  و اهمیت استاندارد بودن دیگ بخار برخی از شرکت های بازرسی کنترل های فوق  را  صحیح و دقیق انجام  نمیدهند. و در برخی موارد حتی دیگ ها ی بخاری که نشان استاندارد دارند این موراد رعایت نشده است .

مطلب پیشنهادی: ۵ نکته برای نگهداری دیگ بخار صنعتی

ظرفیت واقعی دیگ بخار

تعیین ظرفیت واقعی دیگ بخار یا مقدار بخاری که دیگ بخار دریک ثانیه تولید می کند ، در کارائی و قیمت دیگ بخار  تاثیر مستقیمی دارد .

اگر دیگ بخار و بویلر در حالت ایده ال کار کند  باید در حالتی که مشعل یک چهارم واحد زمان را خاموش باشد بخار تولیدی باید به اندازه ظرفیت مورد نظر برسد . به عنوان مثال ظرفیت یک دیگ بخار  ۲ تن در ساعت است  پس با  ۴۵ دقیقه کارکرد دیگ بخار باید همان مقدار بخار تولید نماید.

وقتی ظرفیت دیگ بخار دو تن در ساعت تعریف می شود یعنی باید توانایی تبدیل دو تن یا ۲۰۰۰ لیتر آب را در یک ساعت به بخار داشته باشد. ظرفیت واقعی دیگ بخار جزء مواردی که اداره استاندارد بر آن نظارت می کند نمی باشد و این مورد متاسفانه به تولیدکننده بویلر واگذار شده است . در نتیجه اغلب شاهد اختلافاتی در ظرفیت واقعی دیگ بخار و ظرفیت اعلامی تهیه کننده هستیم.

اگر بخواهیم دیگ بخار و مشعل آن طول عمر بهتری داشته باشد  باید از روشن بودن دائم مشعل جلوگیری شود .

مصرف انرژی و بازدهی دیگ بخار

به نسبت انرژی تولید شده به انرژی وارد شده به دیگ بخار، بازدهی یا راندمان گفته می شود. هر چه مقدار راندمان بویلر کم تر باشد، سوخت بیشتری برای تولید مقدار مشخصی از بخار، نیاز است. قیمت دیگ بخار با راندمان بالا زیاد است اما با در نظر گرفتن قیمت سوخت ( گاز یا گازوئیل ) این هزینه به سرعت بازخواهد گشت.

هرقدردرجه حرارت گازهایی که از دودکش بویلر خارج می شوند، کمتر باشد نشان دهنده بازدهی بالاتر آن است . برای رسیدن به این هدف میتوان سطح انتقال حرارت در لوله های پاس ۲ و ۳، کوره و محفظه برگشت را بالاتر برد .

ساختار دیگ بخار و مقدار سطح انتقال حرارت، دو عامل مهم تاثیرگذار در بازدهی دیگ بخار هستند. بازدهی بویلر سه پاس که دارای سطح انتقال مناسب است گاهی به ۸۵% نیز می رسد. همچنین با استفاده از اکونومایزر بر روی دودکش می توان این مقدار را افزایش داد.

یکی از اقدامات موثر سازمان ملی استاندارد این بوده که اخیرا داشتن برچسب انرژی برای دیگ های بخار الزامی است. این استاندارد نقش مهمی در افزایش راندمان دیگ های بخار ایفا می کند.

مطلب پیشنهادی: روش های اندازه گیری و برآورد مصرف بخار

 

اشتراک در شبکه های اجتماعی
10جولای 2019

تست ضخامت سنجی دیگ بخار – دلایل، ضرورت و روش کامل انجام تست اولتراسونیک (UT)

تست ضخامت سنجی دیگ بخار یکی از تستهای مهم است که باید به صورت دوره ای و بطور معمول توسط دستگاه UT صورت پذیرد . اطمینان از سلامت و تست انواع مخازن تحت فشار از جمله دیگ بخار اهمیت زیادی دارد و در صورتی که نسبت به آن توجه کافی نشود باعث بروز حوادث جبران ناپذیر نظیر انفجار دیگ بخار و وارد آمدن ضررهای مالی و حتی جانی خواهد شد .

دیگ بخار در گستره وسیعی از صنایع ،کارخانجات و نیروگاه های صنعتی مورد استفاده قرار میگیرد که مصرف عمده ان تولید انرژی است . بنابراین هرگونه سهل انگاری در ساخت و نگهداری آن میتواند بسیار خطر آفرین باشد .

در تست ضخامت سنجی دیگ بخار از دستگاه UT و به روش التراسونیک و ترانسفورماتور های صوتی الکترومغناطیسی صورت می پذیرد. با کمک دستگاه UT سطح قطعه مورد نظر اسکن شده و اندازه ضخامت دیواره در بخش های مختلف دیگ و همچنین در قسمت لوله ها اندازه گیری می شود. با این تست در صورتی که سطوح داخلی بویلر اکسید گرفته باشد مشخص خواهد شد . اگر نتایج تست با استانداردهای موجود مغایرت داشته باشد بدلیل وجود خطر انفجار ، دیگ بخار از خط تولید خارج خواهد شد و تعمیرات لازم بر روی آن صورت می پذیرد.

مطلب پیشنهادی: عوامل تاثیرگذار در کیفیت و قیمت دیگ بخار استاندارد

روش ایده آل برای انجام تست ضخامت سنجی دیگ بخار توسط دستگاه UT

برای پیش بینی و جلوگیری از هرگونه حوادث ناگوار از جمله انفجار و ترکیدن دیگ بخار ،  تست و بازرسی فنی آن حداقل باید بصورت سالانه انجام شود در هنگام انجام بازرسی ضخامت توسط دستگاه UT  باید دیگ بخار از مدار تولید خارج شود و بعد از انجام آماده سازی اولیه برای بررسی میزان مقاومت سطوح مختلف دستگاه در برابر فشارهای داخلی تست ضخامت سنجی دیگ بخار صورت می پذیرد.

آماده سازی دیگ بخار برای انجام تست ضخامت سنجی

برای انجام تست ضخامت سنجی دیگ بخار ابتدا نقاط مختلف دیگ بخار را در تمیز می کنیم

ابتدا سطح مورد نظر را به گریس مخصوص آغشته می کنیم. سپس ضخامت قسمت های مختلف را با استفاده از دستگاه التراسونیک اندازه می گیریم برای این منظور پراب دستگاه UT را بر روی مناطق مورد نظر قرار می دهیم تا امواج را دریافت و بر روی مانیتور التراسونیک نمایش دهد.

بعد از اطمینان از انجام تست ضخامت سنجی و هیدرواستاتیک، تست گرم که شامل سنجش فشار سوییچ ها، لول سنج، کلیدهای کنترل و مشعل ها می باشد، انجام می شود. اگر این تست نیز با موفقیت انجام شد، تاییدیه کتبی که شامل پلاک مخصوص و گواهینامه تست هیدرواستاتیک است، صادر می می شود. لازم به ذکر است که مسئولیت فرایند آماده سازی تجهیزات فایرتیوب، واترتیوب های بخار اشباع و یا خشک و دیگ بخار با کارفرما یا پیمانکار است. همچنین هزینه ها بر اساس گنجایش و نوع دستگاه مشخص می شود.

مطلب پیشنهادی: اهمیت فرایند بازرسی حین ساخت دیگ بخار 

دلایل انجام تست ضخامت سنجی

دمای درون دیگ بخار و مخازن تحت فشار تقریبا ۸۰۰-۱۰۰۰ درجه سانتی گراد بوده و بسیار داغ است در نتیجه این حرارت بالا در سطح درونی و بیرونی لوله های دیگ بخار یک نوع اکسید آهن خاص که بسیار شکننده و سخت است تشکیل می شود. این اکسید آهن در طولانی مدت ضخیم شده و مانند یک عایق در برابر گرما قرار می گیرد.

در نتیجه قرار گرفتن اکسید آهن بر روی جداره خارجی دیگ بخار و عملکرد آن به عنوان عایق حرارتی راندمان دیگ بخار کاهش می یابد . در صورتی که این لایه درون دیگ بخار تشکیل شود مشکل بسیار حادتر خواهد بود .

به کمک دستگاه اولتراسونیک مبدل دو عنصره که به طور معمول مورد استفاده قرار میگیرد و با انجام سنجش ضخامت دیواره بویلر میتوان وجود اکسید آهن را بررسی و ضخامت آن را محاسبه کرد.

بعد از انجام تست ضخامت سنجی دیگ بخار توسط شرکت های بازرسی در مواردی که اندازه رسوب تشکیل شده از حد استاندارد بیشتر باشد عملیات زدودن رسوبات یا دوده از دیواره دیگ انجام خواهد شد . این عملیات معمولا بصورت رسوب زدایی می باشد و بعد از تایید شرکت بازرسی مبنی بر حذف رسوبات و دیگر موارد مورد بررسی تست سلامت دیگ بخار توسط بازرس مربوطه صادر خواهد شد

مطلب پیشنهادی: آشنایی با اجزای کنترلی دیگ بخار و نحوه عملکرد هرکدام

اشتراک در شبکه های اجتماعی
2فوریه 2019

آیین نامه حفاظتی مولد بخار و دیگ های آبگرم

ماده ۱ ـ تعاریف

الف ـ مولد بخار یا دیگ بخار به دستگاه یامحفظه بسته ای اطلاق میشود که در آن بخار با فشار بیشتر از فشار هوای خارج تولید میگردد.

ب ـ مولد بخار با فشار قوی متوسط به آن نوع از مولدهای بخار اطلاق میشود که در آن حد اعلای فشار موثر مجاز بیش از یک کیلو گرم بر سانتیمتر مربع (پانرده پاوند بر اینچ مربع) باشد.

ج ـ مولدهای بخار با فشار ضعیف منحصرا به آن قسم از مولدهای بخار اطلاق میگردد که فشار موثر مجاز آن از یک کیلو گرم بر سانتیمتر مربع (پانزده پاوند بر اینچ مربع ) تجاوز ننماید.

د ـ دیگهای آب گرم به آن نوع از دستگاههای گرم کننده آب اطلاق میگردد که فشار موثر داخلی آن از ۱۰ کیلوگرم بر سانتمتر مربع (۱۵۰ پاوند بر اینج مربع) تجاوز نکند و یا در صورت فشار بیشتر درجه حرارت آب از ۱۲۰ درجه سانتیگراد (۲۵۰ درجه فار نهایت ) بیشتر نباشد در هر حال نباید در آن بخار آب تولید شود.

هـ ـ مقصود از فشار موثر داخلی یکدستگاه تحت فشار اضافه داخل آن نسبت به هوای خارج می باشد.

و ـ واحدهای اندازه گیری فشار در مولدهای بخار و دیگهای آب گرم عبارتند از : اتمسفر (کیلو گرم بر سانتیمتر مربع ) پاوند بر اینچ مربع ـ بار و نیوتن بر میلیمتر مربع

مولد بخار دیگ بخار دیگ آبگرم

آیین نامه حفاظتی مولد بخار و دیگ آبگرم

فصل اول ـ اصول کلی

بخش یک ـ چگونگی ساختمان

ماده ۲ ـ مولد بخار و لوازم مربوطه باید طوری طرح و ساخته شود که اولا برای کار مورد نظر مناسب باشد و ثانیا دارای مقاومت کافی در مقابل فشارهای داخلی که تحت آن قرار خواهد گرفت باشد.

ماده ۳ ـ علاوه بر مولد بخار ، لوازم و اتصالات مربوطه نیز باید از مصالح مناسب و مرغوب و بدون عیب وبا وزن و ضخامت کافی بر طبق مشخصات فنی و استانداردهای شناخته شده و معتبر ساخته شده باشد.

 

 

 

بخش ۲ ـ لوحه شناسایی

ماده ۴ ـ هر مولد بخار باید دارای لوحه فلزی نصب شده شامل اطلاعات زیر باشد:

الف ـ نام موسسه سازنده.

ب ـ شماره ردیف موسسه سازنده

ج ـ سالی که ساخته شده است.

د ـ حداکثر فشار موثر مجاز

هـ ـ فشار آزمایش هیدرواستاتیک .

و ـ استانداردی که دیگ آب گرم یا مولد بخار براساس آن ساخته شده است.

ز ـ نوع سوخت.

ماده ۵ ـ لوحه شناسایی باید در جلو دیگ و یا در محلی که بسهولت قابل رویت باشد نصب گردد و علاوه بر این مشخصات مندرج در لوحه شناسایی باید در محل مناسب دیگری نظیر اطراف دریچه آدم رو ، حک گردد.

 

 

 

بخش ۳ ـ مدارک و مشخصات مولد بخار

ماده ۶ ـ هر مولد بخار باید دارای گواهینامه ای که شامل کلیه مدارک و مشخصات فنی که از طرف سازنده بکار رفته و همچنین محاسبات فنی و ابعاد و اطلاعاتی که با لوحه شناسایی تطبیق نماید باشد.

ماده ۷ ـ گواهینامه مذکور در ماده ۶ باید شامل کلیه آزمایش هایی (مخرب و غیر مخرب)که در حین ساختمان مولد بخار روی مصالح و خود آن بعمل امده است، باشد.

ماده ۸ ـ گواهینامه مذکور باید در تمام مدت در کارخانه نگهداری و در صورت مطالبه بازرسان کار ارائه گردد.

 

 

 

بخش ۴ ـ بازرسی مولد بخار

ماده ۹ ـ مولد بخار باید از داخل و خارج بوسیله بازرسان بصیر که از طرف مقام صلاحیتدار اجازه داشته باشند بترتیب زیر بازرسی گردد :

الف ـ بعد از تصویب و قبل از آنکه بکار انداخته شود.

ج ـ پس از هر نوع تعمیر اساسی یا تجدید ساختمان و قبل از راه اندازی مجدد.

د – منظما در فواصل کمتر از ۱۲ ماه.

ماده ۱۰ ـ هر موقع که از طرف مقام صلاحیتدار دستور بازرسی داخل مولد بخار صادر شود مالک یا بهره بردار موظف است برای موعد تعیین شده دستگاه را تخلیه و سرد باز و شستشو نماید.

ماده ۱۱ ـ در مورد مولدهای بخار با اجاق داخلی لازم است برای تسهیل عمل بازرسی قطعات شبکه و همچنین مقداری از آجرهای نسوز دور دهانه و قطعات دیگری که مزاحم بازرسی مورد نظر باشد برداشته شود.

ماده ۱۲ ـ برای آزمایش آب سرد (هیدروستاتیک) فشار آزمایش نباید از یک برابر و نیم حداکثر موثر مجاز مولد بخار تجاوز نماید و این آزمایش طبق ترتیباتی که از طرف مقام صلاحیتدار داده میشود باید صورت گیرد.

علاوه بر آزمایش هیدوستاتیک لازمست قسمتهایی که در آنها قطعات تقویتی جوشکاری شده و در آزمایش فوق معایب آنها معمولا ظاهر نمیگردد از طریق سوراخهایی که به این منظور در قطعات تقویتی تعبیه گردیده آزمایش لازم بعمل آید.

ماده ۱۳ ـ برای آزمایش  هیدروستاتیک لازم است سوپاپ های اطمینان برداشته شده و محل آنها بوسیله در پوش با مقاومت کافی مسدود گردد.

ماده ۱۴ ـ پس از آزمایش  آب سرد طبق ماده ۱۲ باید مجددا سوپاپهای اطمینان را سوار نموده دستگاه را با فشار عادی مربوطه برای مطمئن شدن از صحت کار سوپاپهای اطمینان آزمایش نمود.

ماده ۱۵ ـ چنانچه در اثر بازرسی معلوم گردد که بکار انداختن دستگاه اطمینان بخش نیست و یا آنکه دستگاه مجهز به لوازم حفاظتی کامل نبوده و یا این لوازم بنحوه صحیح تنظیم و ترتیب داده نشده تا زمانیکه نقائص فوق الذکر مرتفع نگردد بکار انداختن دستگاه ممنوع خواهد بود.

ماده ۱۶ ـ در صورتیکه در ضمن بازرسی معایب و فرسودگیهایی مشاهده گردد که احتمال انفجار دستگاه برود لازم است فشار مجاز دستگاه را به حد کافی تقلیل دهند تا از امکان خط احتمالی جلوگیری شود و این قبیل فشار باید با رعایت مدت کارکرد و میزان فرسودگی دستگاه تعیین گردد.

ماده ۱۷ـ نکاتی که در حین بازرسی باید رعایت شوند عبارتند از:

الف ـ استداد شعله باید در محور کوره قرار گیرد.

ب ـ دستگاههای تنظیم کننده سطح آب در وضعیت پائین و بالا باید به نحوه مطلوب عمل نماید.

ج ـ حصول اطمینان از احتراق کامل.

د ـ حصول اطمینان از صحت کار کلیه سیستمهای خودکار.

هـ ـ انجام سایر آزمایش های ضروری.

ماده ۱۸ ـ ولتاژ چراغهای الکتریکی دوره گرد یا ابزارهای برقی دستی که برای بازرسی یا تعمیرات مولد بخار بکار برده میشود نباید از ۲۵ ولت تجاوز کند ( به استثنای دستگاه جوشکاری الکتریکی ).

 

 

 

فصل دوم

مولدهای بخار با فشار متوسط و قوی

بخش یک ـ مرکز تولید بخار (دیگخانه)

ماده ۱۹ ـ مرکز تولید بخار با فشار قوی و متوسط لازم است در محل جداگانه ای بفاصله لااقل سه متر از بناهای دیگر بوده و با مصالح غیر قابل اشتغال ساخته شده باشد. محل مذکور و نحوه نصب مولد بخار باید قبلا به تایید مقام صلاحیتدار رسیده باشد.

ماده۲۰ ـ بالا و اطراف مولد بخار لازم است دور از مواد سوختنی بوده و هیچگونه استفاده ای برای گذاردن و انبار کردن اشیاء از آن بعمل نیاید.

ماده ۲۱ ـ چنانچه در مجاورت مرکز تولید بخار محلی باشد که در آن مواد قابل انفجار و یا سریع الاشتغال بهر نحوی وجود داشته و یا تولید شود لازم است دیوار حد فاصل دو قسمت کامل و مقاوم و بدون هرگونه منفذ و معتبر و بریدگی باشد.

ماده ۲۲ ـ در دیگ خانه و همچنین در محلهای زیر آب ـ خاکستردان و معابر لوله های بخار تحت فشار و هر محل دیگری که خطر محصور شدن کارگران هنگام انفجار دستگاهها در بین باشد لازم است لااقل دو راه خروج بدون هرگونه مانع وجود داشته باشد.

ماده ۲۳ ـ برای دسترسی مطمئن و راحت به شیرها و ستونهای آب‌نما و وسایل تنظیم و سایر متعلقات مولد بخار لازمست سکوهاـ راهروها و پلکانهایی ساخته شده باشد که از فلز یا مصالح غیر قابل اشتغال بوده و خطر لغزیدن کارگران در آنها وجود نداشته باشد.

ماده ۲۴ ـ سکوهای راهرو که در بالا و یا کنار یکدسته مولد بخار ساخته شده باشد لازم است دارای لااقل دو پلکان باشد که حتی الامکان از یکدیگر دور باشند.

ماده ۲۵ ـ دیگخانه باید بقدر کافی وسیع و مرتفع باشد و برای سهولت نصب و عمل شیرها و وسایل اطمینان و منضمات لازم است سقف آن لااقل ۱۵ سانتی متر از بالای مرتفع ترین شیر و منضمات آن بلندتر و نیر ۸۰/۱ متر از کف مرتفع ترین سکوهای راهرو بالاتر باشد.

ماده ۲۶ ـ چاله کانال معبر لوله ها و محل خاکستر و غیر لازم است پوشیده یا بوسیله پاگیر کوتاه و نرده های فلزی محکم با ارتفاع مناسب محصور شود.

ماده ۲۷ ـ پی ریزی و پایه سازی و قطعات تکیه گاه مولدهای بخار باید طوری محاسبه و ساخته شده باشند که اولا در مقابل فشار حاصل از حداکثر وزن دستگاه هنگام آزمایش های آب سرد و همچنین کشش و فشارهای مربوط به انبساط و انقباض حرارتی مقاومت نماید. ثانیا طور به یکدیگر مرتبط و متصل شده باشند که وضع نسبی آنها محفوظ بماند. ضمنا برای دیگهای افقی با طول زیاد استفاده از غلطک در زیر پایه های یکی از دو سردیگ جهت سهولت عمل انبساط و انقباض و جلوگیری از تغییر حالت ضروری است.

ماده ۲۸ ـ چنانچه مولد بخار روی پایه و تکیه گاههای فولادی سوار شده باشند پایه ها و تکیه گاهها باید طوری ترتیب داده و یا عایق شوند که گرمای کوره نتواند مقاومت آنها را تقلیل دهد.

ماده ۲۹ ـ طرز نصب لوله های مولد بخار باید طور باشد که با پیش بینی نمودن غلاف ها و بست های فراخ عمل انقباض و انبساط لوله ها به آسانی صورت گیرد.

ماده ۳۰ ـ پایه های مولدهای بخار ایستاده می بایستی بوسیله قطعات فولادی به زمین مهار شده باشند.

ماده ۳۱ ـ بدنه آبگیر مولدهای بخار لازم است لااقل ۳۰ سانتی متر با زمین فاصله داشته و زیر آن قابل بازدید باشد.

 

 

 

بخش دوم ـ دریچه های بازدید و انفجار

ماده ۳۲ ـ کلیه مولدهای بخار و متعلقات آنها می بایستی بر حسب مورد آزمایش و نظافت باشند ( به استثنای بعضی انواع مخصوصی که احتیاج به چنین دریچه هایی ندارند.)

ماده ۳۲ ـ دریچه های آدم رو لازم است دارای وسعت کافی و لااقل به اندازه های زیر باشد:

اقطار ۳۰ و ۴۰ سانتیمتر برای دریچه های بیضی شکل و قطر ۴۰ سانتی متر برای دریچه های دایره ای شکل .

ماده ۳۴ ـ دریچه های دست رو باید دارای ابعاد کافی برای دخول یکدست بوده و لااقل به اقطار ۹۰ میلیمتر باشد.

ماده ۳۵ ـ درب آتشخانه هایی که بوسیله دست تغذیه می شوند و کوچکترین بعد اجاق آنها ۶۰ سانتی متر یا بیشتر است باید دارای شکل مناسب و اندازه کافی جهت ریختن سوخت عملیات مربوطه بوده و ابعاد آن کمتر از اندازه های زیر نباشد:

۳۰ سانتیمتر در ۴۰ سانتی متر برای دریچه های بیضی شکل و مستطیل و ۴۰ سانتی متر قطر برای دریچه های مدور.

ماده ۲۶ ـ دریچه های بازدید و آتشدان در مولدهای بخار که در ارتفاع کمتر از دو متر از کف دیگخانه یا از سطح کار نصب شده و معمولا در موقع روشن بودن مولد از آنها استفاده می شود لازم است از خارج به داخل باز شود.

ماده ۳۷ ـ آتشخانه مولدهای بخار با سوخت مایع ـ پودر ذغال و یا گاز لازم است دارای یک یا چند دریچه انفجار در بالاترین نقطه فضای احتراق باشد و چنانچه دریچه در ارتفاع کمتر از دو متر از کف یا سطح کار قرار گرفته باشد لازم است جلو آن حائل های سپر مانند برای حفاظت کارگران نصب نمایند.

 

 

 

بخش ۳ ـ سوپاپهای اطمینان

ماده ۳۸ ـ هر مولد بخار باید لااقل مجهز به یک سوپاپ اطمینان با رعایت شرایط زیر باشد :

الف ـ روی بدنه آن نصب شود.

ب ـ مستقیما و بلاواسطه به دیگ مربوط باشد.

ج ـ مابین آن و مولد بخار و همچنین پس از آن تا دهانه خروج بخار هیچگونه مانع و شیر دیگری قرار نگیرد.

ماده ۳۹ ـ سوپاپ یا سوپاپهای اطمینان باید جمعا بتوانند مقدار بخار اضافی را در حداکثر بار براحتی تخلیه نمایند.

ماده ۴۰ ـ جنس نشیمن و صفحه سوپاپهای اطمینان باید از مواد مناسبی که در مقابل خوردگی و زنگ زدگی مقاومت دارند ساخته شده و نشیمن مزبور طوری به بدنه سوپاپ محکم شده باشد که کنده شدن آن ممکن نباشد.

ماده ۴۱ ـ سوپاپهای اطمینان باید با رعایت شرایط زیر ساخته و نگهداری شوند.

الف ـ خرابی بعضی از قطعات مانع خروج آزاد کامل بخار اضافی از سوپاپ نگردد.

ب ـ در اثر عمل سوپاپ هیچگونه ضربه ای که مزاحم برای خود سوپاپ یا مولد باشد ایجاد نگردد.

ج ـ صفحه سوپاپ روی نشیمن بچرخند.

ماده ۴۲ ـ سوپاپهای اطمینان باید :

الف ـ بطور روان و بدون ضربه کار کند.

ب ـ پلمپ گردیده یا بطریقی حفاظت شود که اشخاص غیر مجاز نتوانند آن را از تنظیم خارج نمایند.

ج ـ مجهز به وسائل لازم برای برداشتن آن در مواقع آزمایش مولد باشد.

ماده ۴۳ ـ دهانه های تخلیه بخار سوپاپ های اطمینان و یا منتهی الیه لوله تخلیه آنها باید به ارتفاع کافی و بالاتر از محل کار کارگران قرار داده شده باشد بطوریکه ارتفاع آنها از کف زمین یا سکو کمتر از سه متر نباشد.

ماده ۴۴ ـ چنانچه برای تخلیه بخار لوله ای به قسمت خروجی سوپاپهای اطمینان متصل شود باید:

الف ـ سطح مقطع داخلی لوله کمتر از سطح مقطع دهانه خروجی سوپاپهای اطمینان نباشد.

ب ـ دارای مجرای فاضل آب باز به منظور تخلیه آزاد بخارهای تقطیر شده و جلوگیری از جمع شدن آب بروی سوپاپ اطمینان باشد.

ماده ۴۵ ـ وقتی که خفه کن روی سوپاپهای اطمینان بکاربرده شده لازم است :

الف ـ دارای مقطع خروجی کافی باشد تا فشار مخالفی که ایجاد میکند مزاحم عمل صحیح سوپاپ اطمینان نگردد.

ب ـ طوری ساخته شود که معبر بخار در نتیجه رسوبات حاصله تنگ نشود.

ج ـ صدای خروج بخار بسهولت بگوش متصدی دیگ برسد.

ماده ۴۶ ـ بخار داغ کن (سوپر هیتر) هائیکه مجزا از مولد بخار نصب شده باشند لازم است مجهز به یک یا چند سوپاپ اطمینان نزدیک دهانه خروجی باشند . چنانچه بخار داغ کن بلافاصله متصل به لوله رابط ی (کلکتور ) بوده و جریان دائم بخار در آن بر قرار باشد ممکن است سوپاپ های اطمینان را در هر نقطه از کلکتور قرار دهند.

ماده ۴۷ ـ چنانچه مولد بخار دارای پیش گرم کن آب (اکونومایرز) باشد لازم است این قسمت نیز مجهز به یک سوپاپ اطمینان طبق شرایط ( مواد ۳۹ و ۴۰ ) باشد.

 

 

 

بخش ۴ ـ شیرهای قطع جریان بخار

ماده ۴۸ ـ در مسیر هر لوله انشعاب بخار از مولد بخار باید شیرهای سد کننده بخار وجود داشته باشد که حتی المقدور در دسترس نصب شده باشد (باستثنای انشعابات دریچه اطمینان و بخار خشک کن).

ماده ۴۹ ـ شیرهای سد کننده اصلی مولد بخار باید مجهز به وسایل فرمان سریع و مناسب طبق شرایط زیر باشد:

میله شیرهای مذکور باید به میزان کافی طویل باشند به نحویکه بتوان از داخل دیگ خانه و یا خارج آن شیر را با وسایل مکانیکی (چرخ دنده و زنجیر) باز و بسته نمود و در صورتیکه باز کردن و بستن شیرهای فوق الذکر از خارج و از فاصله دور فرمان داده شود (تله کماند ) باید یک وسیله دستی نیز به این منظور در محل محفوظ پیش بینی شود تا در موقع از کار افتادن دستگاه تله کماند مورد استفاده قرار گیرد.

ماده ۵۰ ـ موقعی که دو یا چند مولد بخار به یک لوله اصلی متصل باشند باید روی لوله انشعاب اصلی مولد بخاریکه دریچه آدم رو دارد و شیر سد کننده قابل قفل کردن که بین آنها یک قطره گیر نصب شده وجود داشته باشد لوله فاضل آب قطره گیر باید دارای مقطع کافی بوده و جریان آب در آن آزادانه انجام گرفته و قابل رویت باشد.

ماده ۵۱ ـ در هر مورد که بعد از شیر سد کننده خطر تقطیر بخار وجود داشته باشد باید یک قطره گیر با لوله فاضل آب مناسب نصب گردد.

 

 

 

بخش ۵ ـ لوله های منبع آب پرکن مولدهای بخار

ماده ۵۲ ـ قطر لوله های اتصال مولدهای بخار به منبع آب پرکن های مربوطه نباید از ۲۵ میلیمتر (یک اینچ) کمتر باشد و لازم است مسیر آن حتی المقدور کوتاه و مستقیم گرفته شود.

ماده ۵۳ ـ در مولدهای بخار افقی لوله دار با برگشت شعله لازم است لوله هایی که بخار را از مولد به بالای منبع آب پرکن می برد از روی استوانه دیگ و یا از بالای صفحه های جلو و عقب استوانه گرفته شود و لوله ای که آب را از منبع آب پرکن به مولد می رساند لااقل پانزده سانتی متر پائین تر از محور استوانه وارد شود.

ماده ۵۴ ـ در مولدهای بخار با اجاق داخلی ورود آب باید درنقطه ای که لااقل ۱۵ سانتی متر زیر پائین ترین سطح آب یا نزدیک آن باشد بعمل آید.و در هر حال بیش از ۴۵ سانتیمتر بالاتر از سقف آتشخانه باشد.

ماده ۵۵ ـ در هر جا که خم یا زانویی در لوله های آبرسان وجود داشته باشد لازم است برای سهولت تنظیف و گرفتن حجم آب بجای زانو ، چهار راه یا سه راه بکار برده شود.

ماده ۵۶ ـ منبع های آب پرکن لازم است مجهز به یک شیر زیر آب (تخلیه) که با لوله به محل مناسبی منتهی میشود باشد.

ماده ۵۷ ـ روی لوله های اتصال مابین مولد بخار و منبع آب پرکن هیچگونه انشعابی به غیر از آنچه ذیلا گفته می شود مجاز نیست .

تنظیم کننده بخار ـ تنظیم کننده تغذیه آب ـ زیر آب ـ فشار سنج و وسائلی که مانع فرار فوق العاده آب یا بخار شود.

 

 

 

بخش ۶ ـ فشار سنج

نکات ایمنی فشارسنج دیگ بخار و بویلر

فشارسنج دیگ بخار

ماده ۵۸ ـ هر مولد بخار لازم است مجهز به یک فشار سنج بخار بوده و در محلی نصب شود که :

الف ـ محفوظ از لرزش باشد

ب ـ وضع آن براحتی قابل تنظیم باشد.

ج ـ قرائت آن از محلی که معمولا متصدی دستگاه در مقابل یا در پهلوی مولد می بایست آسان و بدون مانع باشد.

ماده ۵۹ ـ اتصال فشار سنجهای بخار باید به قسمت بخار مولد یا لوله اتصال بخار منبع آب پرکن بوسیله یک سیفون به مشخصات ذیل بعمل آید :

الف ـ قطر کافی بطوریکه لوله فشار سنج همیشه مملو از آب باشد.

ب ـ جدا کردن آن از دستگاه میسر نباشد مگر :

۱ ـ بوسیله یک شیر سماوری دسته داری که دسته آن در موقع باز بودن شیر بموازات لوله رابط قرار گیرد.

۲ ـ در مورد مولدهای بخار با فشار ۳۵ کیلوگرم بر سانتی متر مربع یا بیشتر بوسیله یک شیر فلکه ای کشویی یا سوپاپی.

ماده ۶۰ ـ صفحه مدرج فشار سنج باید دارای مشخصات زیر باشد :

الف ـ اندازه صفحه و حروف و علامات  آنطوری باشد که تقسیمات ارقام و عقربه براحتی لااقل از فاصله چهارمتری برای شخصیکه دید طبیعی دارد قابل تشخیص باشد.

ب : لااقل برای فشار معادل یک برابر و نیم و بلکه دو برابر فشار مجاز مولد بخار ساخته و مدرج شده باشد و صفحه مربوطه طوری نصب گردد که عقربه در موقع کار عادی در وضع قائم قرار گیرد.

ج ـ حداکثر فشار مجاز به رنگ قرمز روی صفحه مدرج نشان داده شود.

ماده ۶۱ ـ کلیه فشار سنجهایی که در مرکز یا دیگ خانه نصب میشوند از یک نوع و دارای صفحات متحد الشکل باشند.

ماده ۶۲ ـ هر مولد بخار باید دارای محل انشعاب مخصوص جهت یک فشار سنج آزمایشی با شیر قطع کننده باشد بدین منظور :

روی مولد بخار یک شیر سه راه گذشته می شود که روی یک انشعاب آن فشار سنج اصلی و روی انشعاب دیگر شیر قطع کننده برای نصب فشار سنج آزمایشی قرارداده میشود.

 

 

 

بخش ۷ ـ وسائل آب نما

ماده ۶۳ ـ هر مولد بخار باید دارای یک یا ترجیحا دو آب نما باشد و در این آب نماها مراتب و شرایط زیر رعایت شود .

الف ـ طوری قرار گیرد و یا با وسایلی مجهز شود که به سهولت توسط متصدی مربوطه قابل روئت باشد.

ب ـ در بالا و پائین دارای شیر زود بند باشد که بسهولت بتوان در صورت شکستن شیشه آن را از روی زمین بست.

ج ـ مستقیما به بدنه مولد بخار توسط لوله هایی که قطر داخلی آنها کمتر از ۱۲ میلیمتر (یک دوم اینچ) نباشد متصل گردد.

د ـ مجهز به شیر تخلیه بوده و فاضلآب آن در محلی بدون خطر هدایت شود.

هـ ـ مجهز به شیشه مسلح یا حفاظت مناسب دیگری باشد تا کارگران را در صورت شکستن شیشه و پرتآب ذرات آن و یا خارج آب و بخار داغ حفظ نماید بدون آنکه موجب اشکال خواندن و دیدن سطح آب گردد.

ز ـ لازم است حد مجاز سطوح پائین و بالای آب توسط علامت هایی روی لوله آب نما مشخص گردد.

ماده ۶۴ ـ آب نماها باید طوری نصب و مستقر گردد که چنانچه سطح آب در پائین ترین نقطه قابل رویت برسد هنوز آب به میزان کافی در دیگ برای جلوگیری از خطرات احتمال وجود داشته باشد.

 

 

 

بخش ۸ ـ شیرهای کنترل سطح آب

ماده ۶۵ ـ الف : مولد بخار باید لااقل مجهز به سه شیر کنترل سطح آب باشد و این شیرها در همان ارتفاع حدفاصل قسمت تحتانی و فوقانی شیشه آب نماها نصب شده باشند.

ب : وقتی که مولد بخار مجهز به دو آب نما با اتصلات مستقل بوده و فاصل افقی آنها از یکدیگر کمتر از هفتاد سانتیمتر نباشند در این صورت نصب شیرهای کنترل سطح آب اختیاری خواهد بود.

ج : شیرهای کنترل سطح آب برای مولدهایی که مجهز به سیستم کنترل خودکار سطح آب می باشند و همچنین مولدهای کوچک و کمتر از ۱۲۰ لیتر حجم لزومی ندارد ولی این قبیل مولدها باید مجهز به یک شیر آزمایشی در پائین ترین سطح مجاز آب باشند بطوریکه هر وقت باز کنند آب از آن جاری شود.

د ـ مولدهای بخار نوع لکوموتیو که بیشتر از ۹۰ سانتی متر قطر نداشته باشند و همچنین برای مولدهای بخار از نوع اجاق داخلی و لوله عبور دود افقی که سطح حرارتی آنها از ۵ متر مربع متجاوز نباشد فقط دو شیر کنترل سطح آب لازم است.

ماده ۶۶ ـ شیرهای کنترل سطح آب که بالاتر از سطح زمین و یا محل و دورتر از دسترس واقع شده اند باید مجهز به وسایل زیر باشند :

الف ـ دسته یا زنجیری که بطور دائم به آنها متصل بوده و بتوان شیرها را از پائین باز و بسته نمود.

ب ـ وسائل مناسب برای حفاظت کارگر در مقابل ریزش آب یا بخار در حین باز کردن آنها.

 

 

بخش ۹ ـ فشنگ فوزیبل

ماده ۶۷ ـ فشنگهای فوزیبل مولد بخار که بعنوان وسیله اضافی برای اعلام خطر کم شدن سطح آب بکار میرود باید در فواصلی که از ۱۲ ماه تجاوز نکند تعویض گردد و پوسته فشنگ نباید مجددا مورد استفاده قرار گیرد.

ماده ۶۸ ـ درمولدهایی که فشار آنها از ۱۷/۵ کیلو گرم بر سانتیمتر مربع زیادتر باشد نباید فشنگ فوزیبل بکار برد.

ماده ۶۹ ـ فشنگهای فوزبیل در مولدهای بخار که با آتش کوره عمل میکنند باید در بالاترین نقطه کوره که در معرض حرارت مستقیم باشند نصب گردند.

ماده ۷۰ ـ در صورتیکه در مولدهای بخار فشنگ فوزیبلی بکار رود که با بخار عمل میکند باید این فشنگ در همان سطحی قرار گیرد که معمولا فشنگ فوزیبل آتشی نصب میشود.

 

 

 

بخش ۱۰ ـ سیستم کنترل خودکار سطح آب

ماده ۷۱ ـ مولدهایی که بعد از تصویب این آئین نامه ساخته و نصب می شوند باید مجهز به دو دستگاه سیستم خودکار (الکتریکی یا الکترونیکی ) کنترل سطح آب باشد بطوری که بتوانند مراحل زیر را کنترل نمایند.

الف : روشن کردن پمپ تغذیه جهت تامین کمبود آب و خاموش کردن آن بعد از تامین آب لازم.

ب : در صورتیکه پمپ تغذیه آب روشن نشده و سطح آب مولد از حد بخار پائین ت برود مشعل قطع گردد.

ج : چنانچه پس از قطع سوخت با هم پمپ عمل ننماید منجر به قطع و خاموش نمودن کل سیستم مشعل گردد.

بخش ۱۱ ـ زیر آب یا لوله های تخلیه مولدهای بخار

ماده ۷۲ ـ هر مولد بخار باید حداقل مجهز به یک لوله تخلیه یا زیر آب باشد که به پائین ترین سطح آب دیگ مربوط بوده و روی آن یک شیر نصب شود تا بوسیله تمام آب دیگ را خارج نمود.

ماده ۷۳ ـ در صورتیکه چند مولد بخار در یک محل نصب شده باشند و لوله های تخلیه آنها یه بک مجرای مشترک متصل باشد هر یک از لوله های تخلیه دیگ ها باید مجهز باشد به :

  • دو شیر که به آهستگی باز شود.
  • یا یک شیر اهسته و یک شیر تند بازشو.
  • یا یک شیر تخلیه که توسط کلید مخصوص بازو بسته شود و این کلید یگانه کلید تمام شیرهای تخلیه مولدها بوده تا فقط موقعیکه شیر بسته باشد بتوان کلید را برداشت.

ماده ۷۴ ـ شیرهای زیرین لوله های تخلیه در مولد بخار باید از هر گونه مانع یا حفرهایی که امکان جمع شدن روسوبات را دارد و مانع جریان گردد عاری باشد.

ماده ۷۵ ـ وقتیکه لوله های تخلیه مولدهای تخلیه مولدهای بخار در معرض حرارت مستقیم کوره قرار گیرد باید آنها را بوسیله مواد نسوز طوری عایق نمود که در ضمن به آسانی قابل بازرسی باشد.

ماده ۷۶ ـ محل ریزش آب لوله های تخلیه مولدهای بخار باید طور انتخآب گردد که خطری برای کارگران نداشته باشد و همچنین لوله های تخلیه نباید به فاضلآب مستراح مربوط گردد مگر آنکه قبلا از مخازن تخلیه مولد بخار عبور داده شود.

ماده ۷۷ ـ در صورتیکه مخازن تخلیه برای مولدهای بخار بکار رود این مخازن باید دارای وسائل زیر باشد.

الف ـ لوله های هواکش که شیر یا سوپاپی نداشته و سطح مقطع آن طور باشد که از زیاد شدن فشار در مخزن جلوگیری نماید .

ب ـ مخزن طوری نصب گردد که کلیه قسمتهای آن را بتوان بسهولت بازرسی کرد.

 

 

 

بخش ۱۲ ـ آبرسانی مولدهای بخار

ماده ۷۸ ـ در صورتیکه تغذیه مولدهای بخار تماما از بخار تقطیر شده بعمل نیاید لازم است برای تامین کمبود از آبهای مناسبی که سبک و تصفیه کرده باشند مصرف نمایند تا از خوردگی جدار مولدهای بخار و ایجاد رسوب جلوگیری شود. همچنین می بایستی در مولدهای بخاری که از آب تقطیر شده و برگشتی استفاده میگردد در مسیر تغذیه آب به دیگ دستگاه جذب گازهای محلول در آب نصب گردد.

ماده ۷۹ ـ انتهای لوله های آبرسانی باید دارای شرایط زیر باشد:

الف ـ طوری نصب شود که آب ورودی در هیچ حال مستقیما به سطوحی که در معرص تشعشع آتش یا تماس با گاز در درجات حرارت زیاد می باشند برخورد ننمایند و همچنین این برخورد نزدیک به اتصلات پرچ (یا جوش) شده پوسته کوره یا اتصالات پرچ (یا جوش) شده جدار دیگ صورت نگیرد.

ب ـ در صورت لزوم موانع سپر مانندی برای انحراف جریان آب از اتصالات پرچ ( یا جوش) شده تعبیه نمایند.

ماده ۸۰ ـ لوله های آبرسانی مولدهای بخار باید به یک شیر یک طرفه ( یا سوپاپ سد کننده ) مجهز بوده و بین آن و مولد بخار شیر دیگری نصب گردد.

ماده ۸۱ ـ در صورتیکه تعداد و یا چند مولد بخار از منبع مشترکی آب بگیرند هر یک از انشعابات لوله های آبرسانی نیز باید دارای شیری باشند که بین شیر کنترل یک طرفه و منبع آبرسانی نصب شده باشند بنحوی که مانع جریان آب از مولدی به مولد دیگر گردد.

ماده ۸۲ ـ وقتی که مولدهای بخار مجهز به دو دستگاه آبرسانی باشند باید برای هر یک از آنها شرایط مندرج درمواد ۷۸ تا ۸۱ رعایت شود.

ماده ۸۳ ـ وقتی که پیش گرم کن و یا دستگاههای دیگر گرم کننده آب ورودی مستقیما بدون واسطه یک شیر متصل به مولد بخار باشد در این صورت شیرهای کنترل یک طرفه باید قبل از پیش گرم کن و یا گرم کننده آب نصب گردد.

ماده ۸۴ ـ در مواردیکه دستگاه گرم کننده آب از نوع روباز بوده و یا بخارهای خروجی یک ماشین بخار گرم شود لازم است یک وسیله جدا کننده روغن روی لوله خروج بخار ماشین نصب شود تا مانع اختلاط روغن با آب گردد.

ماده ۸۵ ـ مولدهای بخاریکه بیش از ۲۵ متر مربع سطح حرارتی دارند باید لااقل دارای دو دستگاه آبرسانی مجهز به وسائل محرک مستقل باشند که دبی هر یک از آنها معادل دو برابر قدرت تبخیر مولد بوده باشد.

ماده ۸۶ ـ در واحدهایی که از مولد بخار استفاده می نمایند لازم است آزمایش ها و کنترلهای لازم را روی آب مصرفی و آب تصفیه شده خروجی دستگاه سختی گیر و نیز آب داخل دیگ مستمرا بعمل اورده و نتیجه در فرمهای مخصوص مولدهای بخار ضبط و نگهداری شود.

ماده ۷۸ ـ براساس آزمایش ات فوق باید مواد شیمیایی لازم طبق نظر متخصصین در زمانهای مناسب به آب دیگ افزوده گردد.

 

 

 

بخش ۱۳ ـ پیش گرم کن آب

ماده ۸۸ ـ پیش گرمکن هایی که روی مولدهای بخار بکار میرود باید دارای تجهیزات زیر باشند :

الف ـ دماسنج برای تعیین درجه حرارت آب ورودی و خروجی پیش گرمکن .

ب – دریچه تنظیم کننده میزان خروج دود و خروجی پیش گرمکن.

ج – دهانه های دست رو روی کلکتورها در مقابل هریک از لوله ها به منظور خارج ساختن و رسوبات جمع شده در داخل ان.

د ـ یک سوپاپ اطمینان

ماده ۸۹ ـ اطاق پیش گرمکن ها باید دارای دریچه های تهویه ای باشند که بوسیله آنها جریان هوا در فضای دور پیش گرم سهل گردد و همچنین دارای دریچه های انفجار باشد که در مواقع انفجار و ازدیآبی موقع فشار داخل اطاق بطرف خارج باز گردد. این

دریچه ها بایستی در ارتفاع حداقل دو متر از پاگرد باشند.

بخش ۱۴ ـ دستگاه خودکار مکش دود

ماده ۹۰ ـ تنظیم کننده های خودکار ورودی هوا و خروجی دود در مولدهای بخار باید طوری تعبیه شده باشند که در موقع خراب شدن و یا از کارافتادن مکانسیم خودکار آنها از بسته شدن مجرای خروجی دود باز شدن مجرای ورودی هوا جلوگیری بعمل آید.

 

 

 

بخش ۱۵ ـ سیستم های سوخت رسانی مولدها

ماده ۹۱ ـ در مولدهای بخار با سوخت گاز باید هر سوخت پاش (مشعل) به وسایل مجهز باشد:

الف ـ یک شیر مخصوص به منظور قطع سریع گاز.

ب ـ یک مجرای قابل تنظیم ورود گاز و یا مجرایی که دهانه آن بر حسب احتیاج قابل تعویض باشد.

ج ـ یک سد کننده قابل تنظیم هوای مورد نیاز که بتواند بطور کامل ورود هوا را قطع کند. این سد کننده باید دارای ضامن فنری و یا پیچی باشد که از باز شدن بی مورد آن جلوگیری کند.

د ـ یک لوله مخلوط کننده هوا و گاز که طولش لااقل ۶ برابر کوچکترین قطر آن باشد.

هـ ـ شعله کوچک دائمی (گیرانه)

و ـ تا حدود امکان یک تنظیم کننده خودکار ورود گاز که با فشار بخار عمل کند و بنحوی ساخته شود که در موقع خرابی آن بخار به داخل اطاق سوخت و یا لوله های ورودی گاز نفوذ ننماید.

ماده ۹۲ ـ مولدهای بخاری که با سوخت کار میکند نباید در محوطه محصور نصب شود مگر اینکه محوطه مذکور مجهز به وسایل تهویه دائم باشد تا از جمع شدن گاز در آن جلوگیری بعمل آید.

ماده ۹۳ ـ در مورد مولدهای بخار ذغال سوز که بطور خودکار تغذیه میشوند کلیه قسمتهای متحرک که احتمال برخورد با کارگر دارند و ایجاد خطر می نمایند باید به وسایل لازم طبق مقررات مربوط به این موضوع حفاظت شده باشند.

 

 

 

بخش ۱۶ ـ اتو کلاوهایی که مستقیما با شعله گرم میشوند

ماده ۹۴ ـ اتوکلاوهایی که مستقیما با شعله گرم میشوند باید مجهز به یک ترمو کوپل الکتریک باشند که در داخل وکف اتو کلاو جوش شده باشد تا موقعیکه حرارت اتو کلاو از حد مجاز تجاوز کند سبب قطع سوخت اتوکلاو گردد.

 

 

 

فصل سوم

مولدهای بخار با فشار کم و دیگهای آب داغ

بخش ۱ ـ فشار و درجه حرارت

ماده ۹۵ ـ مولدهای بخار با فشار کم که در این فصل مورد بحث میباشد آنهایی هستند که بخار حاصله صرفا برای گرم کردن بکار برده شود و فشار موثر بخار از یک اتمسفر ( یک کیلو گرم سانتیمتر مربع ) تجاوز ننماید. دیگهای آب گرم مورد بحث در این فصل نیز دیگهایی هستند که درجه حرارت آب گرم تولیدی از ۱۲۰ درجه سانتی گراد بیشتر نباشد.

در غیر این دو حالت و در صورت تجاوز فشار یا درجه حرارت از حدود فوق الذکر مولد یا دیگ مشمول مقررات فصل دوم (مولدهای بخار با فشار قوی و متوسط) بوده و جنس ساختمانی آنها نمی تواند از چدن باشد.

 

 

 

بخش ۲ ـ دریچه های بازدید

ماده ۹۶ ـ مولدهای بخار با فشار کم از ورقه فولاد ساخته شده باشند باید دارای دریچه بازدید آدم رو و دریچه شستشو (دریچه دست رو) برای تمیز کردن باشد تا بوسیله آنها بازرسی داخلی و رسوب گیری امکان پذیر گردد ولی در مورد مولدهای کوچک که ورود کارگر غیر ممکن است میتوان از تعبیه دریچه آدم رو صرفنظر کرد.

ماده ۹۷ ـ دریچه آدم رو جهت بازدید و یا دریچه های شستشو که در سر و یا جدار مولدهای بخار استوانه ای فولادی تعبیه میشود باید طبق مشخصات مواد ۳۳ ـ ۳۴ و ۳۵ از مقررات بخش ۲ فصل دوم باشد مگر در مورد دیگهای نوع لوکوموتیو یا مولدهای با اجاق خارجی و انواع دیگری که ساختمان آنها اجازه تعبیه دریچه های آدم رو را نمیدهد.

ماده ۹۸ ـ مولدهای بخار با فشار کم و دیگهای آب گرم که از چدن ساخته شده اند باید دارای دریچه های شستشوی مناسب جهت رسوب گیری باشند.

 

 

 

بخش ۳ ـ سوپاپ اطمینان

ماده ۹۹ ـ مولد بخار با فشار کم باید لااقل مجهز به یک سوپاپ اطمینان یا وسیله ایمنی دیگر جهت تخفیف فشار زائدی که احیانا ایجاد شود باشد.

این وسایل لازم است قبلا از نظر ساختمانی و درستی عمل مورد آزمایش قرار گیرد.

ماده ۱۰۰ ـ سوپاپهای اطمینان باید با مقررات مواد ۳۸ تا ۴۵ بخش ۳ فصل دوم وفق داده از پلمپ گردد ضمنا طوری تنظیم شوند که بخار را در فشاری کمتر از یک کیلو گرم بر سانتیمتر مربع تخلیه نماید . پلمب باید طوری به سوپاپ اطمینان متصل گردد که نتوان آن را بدون شکستن پلمپ از دستگاه جدا نمود.

 

 

 

بخش ۴ ـ سوپاپ اطمینان فشار آب

ماده ۱۰۱ ـ هر دیگ آب داغ باید لااقل مجهز به یک سوپاپ اطمینان یا مخزن انبساط باشد.

ماده ۱۰۲ ـ سوپاپهای اطمینان فشار آب برای دیگهای آب داغ باید طوری تنظیم شده باشد که در فشارهای مساوی یا اندکی کمتر از فشار موثر مجاز دیگ باز گردد.

ماده ۱۰۳ ـ در سوپاپ های اطمینان فشار آب استعمال دیافراگم و نشمین های لاستیکی یا اجناس مشابه که در اثر آب داغ یا بخار پوسیدگی و یا خرابی پیدا کند و از کار بیفتد ممنوع است.

ماده ۱۰۴ ـ سوپاپ های اطمینان فشار آب باید طوری قرار گیرد که خطر سوختگی برای افراد ایجاد نکند با بوسیله لوله بخار ادامه پیدا کند.

ماده ۱۰۵ ـ در صورتیکه در لوله ورودی آب مولد بخار با فشار کم یا دیگ آب شیر سد کننده نصب شده باشد لازم است شیر سد کننده دیگری در لوله خروجی نصب گردد.

ماده ۱۰۶ ـ در صورتیکه دو یا چند مولد بخار با فشار کم و یا دیگ آب داغ به لوله یا شبکه مشترک متصل باشد لازم است در لوله های ورود و خروج هر کدام شیرهای سد کننده ای وجود داشته باشد.

 

 

 

بخش ۶ ـ منبع آب پرکن (منبع انبساط)

ماده ۱۰۷ ـ منبع های آب پرکن مولدهای بخار با فشار کم یا دیگهای آب داغ تابع همان مقررات مواد بخش ۵ از فصل دوم مربوط به مولدهای بخار با فشار متوسط و قوی می باشد.

 

 

 

بخش ۷ ـ فشار سنج

ماده ۱۰۸ ـ هر مولد بخار با فشار کم باید مجهز به یک فشار سنج بخار باشد که ساختمان و نصب آن با مقررات مواد بخش ۶ از فصل دوم مربوط به مولدهای بخار با فشار زیاد و متوسط تطبیق نماید.

 

 

 

بخش ۸ ـ فشار سنج آب

ماده ۱۰۹ ـ هر دیگ آب داغ باید مجهز به یک فشار سنج آب باشد و این دستگاه طوری به دیگ یا به لوله اصلی خروجی متصل باشد که جدا کردن آن از دیگ میسر نباشد مگر بوسیله شیر مخصوص خود دستگاه و شیر مخصوص فشار سنج روی لوله ای نزدیک به آن نصب میگردد . این شیر دارای دسته گونیا شکل می باشد که در موقع باز بودن به موازات لوله آب قرار میگیرد.

ماده ۱۱۰ ـ صفحات فشار سنج در دیگهای آب داغ باید :

الف ـ لااقل تا یک برابر و نیم حداکثر فشار سنج مجاز درجه بندی شده باشد.

 

 

 

بخش ۹ ـ تنظیم کننده سوخت بوسیله فشار بخار

ماده ۱۱۱ ـ وقتی دستگاه تنظیم سوخت بوسیله بخار فرمان داده شود باید این دستگاه طوری تنظیم شده باشد که مانع بالا رفتن فشار مولد از یک کیلوگرم بر سانتیمتر مربع گردد.

 

 

 

بخش ۱۰ ـ دما سنج

ماده ۱۱۲ ـ هر دیگ آب داغ باید مجهز به یک دماسنج با رعایت شرایط زیر باشد :

الف ـ طوری نصب شده باشد که به سهولت بتوان در موقع خواندن فشار دیگ درجه حرارت را نیز خواند.

ب ـ طوری به دیگ مرتبط شود که همیشه درجه حرارت آب دیگ را تعیین نماید.

 

 

بخش ۱۱ ـ دستگاه تنظیم سوخت بوسیله درجه حرارت

ماده ۱۱۳ ـ هر دیگ آب داغ باید مجهز به یک دستگاه تنظیم سوها باشد که تحت تاثیر درجه حرارت آب عمل نماید این دستگاه میزان سوخت را طوری تنظیم می نماید که درجه حرارت آب نتواند از ۱۲۰ درجه سانتیگراد تجاوز نماید.

 

 

بخش ۱۲ ـ آب نمای شیشه ای

ماده ۱۱۴ ـ هر مولد بخار با فشار کم باید مجهز به یک یا چند دستگاه آب نمای شیشه ای باشد بطوریکه :

الف ـ در قسمت پائین یک شیر برای تسهیل تمیز کردن در نظر گرفته شود.

ب ـ از نظر سایر شرایط با مقررات بخش ۷ از فصل دوم مربوط به مولدهای بخار با فشار متوسط و قوی تطبیق نماید.

 

 

 

بخش ۱۳ ـ شیرهای کنترل سطح آب

ماده ۱۱۵ ـ هر مولد بخار با فشار کم باید دارای دو یا چند شیر کنترل سطح آب باشد بطوریکه:

الف ـ در بالاترین و پائین ترین سطح مجاز آب دیگ نصب گردد.

ب ـ با مقررات مواد بخش ۸ از فصل دوم مربوط به مولدهای بخار با فشار متوسط و قوی تطبیق نماید.

 

 

بخش ۱۴ ـ سیستم لوله های دیگ

ماده ۱۱۶ ـ شبکه لوله کشی باید طوری نصب گردد که

الف ـ خطر یخبندان لوله ها در بین نباشد.

ب ـ لوله انبساط مربوطه بطور تصادفی بسته نشود.

 

 

 

بخش ۱۵ ـ زیر آب و تاسیسات تخلیه دیگ

ماده ۱۱۷ ـ هر مولد بخار با فشار کم یا دیگ آب داغ باید دارای زیر آب جداگانه با لوله و شیر تخلیه باشد که با مقررات مواد بخش ۱۰ از فصل دوم مربوط به مولدهای بخار با فشار زیاد و متوسط تطبیق نماید.

 

 

 

بخش ۱۶ ـ لوله های آبرسانی

ماده ۱۱۸ ـ آب ورودی نباید مستقیما بر روی قسمتهایی که در معرض تابش مستقیم حرارت کوره قرار دارند جاری گردد.

ماده ۱۱۹ ـ در جائیکه آبرسانی کلی یا کمبود آب مولد بخار یا دیگ آب داغ بوسیله یک شبکه تحت فشار تامین شود لازم است این شبکه به دستگاه آبرسانی دیگ مربوط گردیده و مستقیما بخود دیگ متصل نگردد.

ماده ۱۲۰ ـ در مولدهای بخار با فشار کم و دیگهای آب داغ آبگیری نباید از مجاری ای که برای منبع آب پرکن یا شیشه های آبنما یا شیرهای کنترل سطح آب تعبیه شده صورت پذیرد.

 

 

 

بخش ۱۷ ـ دستگاههای خود کار آبرسانی و قطع سوخت

ماده ۱۲۱ ـ هر مولد بخار با دستگاه سوخت گیری خود کار باید مجهز به دستگاه خود کار آبرسانی با وسیله خودکار قطع سوخت باشد بطوریکه وقتی سطح آب داخل مولد یا دیگ به پائین ترین حد مجاز رسید:

الف ـ سوپاپ یک طرفه آب گیری نتواند از طریق محفظه شناور آب بداخل دیگ برساند.

ب ـ دستگاه بطور خودکار یکی از سه عمل زیر را انجام دهد :

۱ ـ سوخت را قطع کند.

۲ ـ آب به مقدار لازم به دیگ برساند.

۳ ـ همزمان با قطع سوخت آب گیری نماید.

 

 

 

فصل چهارم بهره برداری و مراقبت مولدهای بخار و دیگهای آب داغ

بخش ۱ ـ کلیات

ماده ۱۲۲ ـ مولدهای بخار اعم از اینکه تغذیه سوخت آنها بطور دستی یا خودکار باید مادمیکه در جریان بهره برداری هستند باید همواره تحت نظارت صحیح و مناسب قرار داشته باشند.

ماده ۱۲۳ ـ کارکنان و متصدیان بهره برداری و مراقبت مولدهای بخار و دیگهای آب داغ بایستی دارای صلاحیت کافی و صاحب تجارب و معلومات فنی باشند.

ماده ۱۲۴ ـ فقط کارکنان مامور رسیدگی و تعمیر دیگ و کسانیکه مستقیما با قسمت تولید نیر ارتباط دارند و اشخاصی که در معیت افراد مجاز و صلاحیتدار هستند حق ورود به دیگخانه را دارند.

 

 

 

بخش ۲ ـ مقدمات برای راه اندازی مولدها

ماده ۱۲۵ ـ قبل از آنکه مولدهای بخار جدید یا تعمیر شده مورد استفاده قرار گیرند باید داخل و خارج آنها کاملا معاینه شوند بطوریکه اطمینان حاصل شود که :

الف ـ کسی در داخل دستگاه نباشد.

ب ـ هیچگونه ماده خارجی و ابزار در آن باقی نمانده باشد.

ج ـ کلیه لوازم و ضمائم لوله کشی ها کاملا آماده بکار باشند.

د ـ کلیه دهانه ها و مجاری تخلیه و دریچه های بازدید بسته باشند.

هـ ـ لوله های مربوط به دریچه های اطمینان ـ فشار سنج های بخار و همچنین لوله های مربوط به منبع آبرسانی باز باشند.

ماده ۱۲۶ ـ قبل از بازکردن شیرهای آبرسانی برای پر کردن مولد شیر تخلیه هوا باید باشد تا هوای موجود به آسانی تخلیه گردد.

ماده ۱۲۷ ـ قبل از روشن کردن اجاق باید دیگ را تا سطح مجاز تولید بخار یا بالاتر از آن از آب پر نموده باشند.

 

 

 

بخش ۳ ـ گرم کردن مولدهای بخار و دیگهای آب داغ

ماده ۱۲۸ ـ گرم کردن مولدها همواره باید به آهستگی و ملایمت و بدون مصرف سوخت زیاد صورت گیرد . رعایت این موضوع مخصوصا در مورد مولدهای بخار نو یا مولدهایی که به تازگی نصب شده باشند لازم است بنحوی که همه قسمتها بطور یکنواخت گرم شده و از اثرات انبساط ناشی از گرم شدن شدید جلوگیری بعمل آید.

ماده ۱۲۹ ـ قبل از آتش کردن اجاق ، دستگاههای تنظیم ورود هوا و خروج دود باید باز باشد.

ماده ۱۳۰ ـ در صورتیکه چند مولد بخار به دودکش مشترکی متصل باشند وقتی که یکی از این مولدهای را بخواهند روشن کنند باید کلیه دریچه ها و تنظیم کننده های دود و هوای مولدهای خاموش مربوط به این دودکش بسته باشد.

ماده ۱۳۱ ـ اگر ذغال یا چوب بعنوان سوخت در مولدهای مصرف شود باید از بکار بردن سوختهای مایع یا سایر مواد قابل اشتعال که موجب انفجار یا پس زدن شعله میگردد خودداری شود.

ماده ۱۳۲ ـ چیدن و آماده کردن آتش گیرانه های مقدماتی در مولدهایی که مصرف چوب که مصرف چوب یا ذغال داشته و تحت تعمیر یا خارج از سرویس هستند باید ممنوع شود تا از خطرات احتمالی برای کارگران در صورت روشن شدن اجاق قبل از آنکه مولد آماده بکار باشد جلوگیری بعمل آید.

ماده ۱۳۳ ـ قبل از روشن کردن آتش در مولدهای با سوختهای نفتی، لازم است آتش کار شخصا اطمینان حاصل کندکه :

الف ـ در کف اجاق و اطراف سوخت پاشها یا در جلو دستگاه ، مواد نفتی وجود نداشته باشد.

ب – به منظور خارج ساختن هرگونه بخار یا گازی که ممکن است موجب انفجار گردد فضای اطاق بخوبی تهویه شده باشد.

ماده ۱۳۴ ـ در صورتیکه نفت ـ گاز ـ گرد ذغال یا پوشال و امثال آن بعنوان سوخت در مولد مصرف شود باید:

الف ـ صفحات تا نظیم خروج دود به اندازه کافی باز شوند تا عمل مکش به آرامی انجام گرفته و در ضمن از پس زدن شعله جلوگیری شود.

ب ـ در صورتی که سوخت پاش مجهز به گیرانه دائم یا وسیله خودکار لازم برای آتش زدن نباشد توسط مشعل های دستی که دسته آنها به اندازه کافی طویل باشد وزن گردد.

ماده ۱۳۵ ـ در صورتیکه اجاق دارای بیش از دو سوخت یا پاش گار یا نفت باشد لازم است ابتدا سوخت پاشی که در وسط قرارداد روشن شود.

 

 

 

بخش ۴ ـ شروع بهره برداری از مولدها

ماده ۱۳۶ ـ وقتی مولد گرم شد باید :

الف ـ سطح آب شیشه های آب نما بوسیله شیرهای کنترل سطح آب آزمایش شود.

ب ـ شیر تخلیه هوا پس از چند دقیقه خروج بخار دسته بسته شود.

ج ـ زیر آب از نطر وجود نشت مورد بازدید قرار گیرد.

د ـ فشار بخار را به آهستگی افزایش دهند.

ماده ۱۳۷ ـ برای وارد ساختن بخار در لوله ها و اتصالات سرد بایستی شیرهای مربوطه به آهستگی باز شوند تا حرارت آنها بتدریج بالا رود.

ماده ۱۳۸ ـ وقتی فشار بخار در مولد بمیزان فشار لازم (فشار کار) رسید لازم است:

الف ـ سوپاپهای اطمینان با دست امتحان شوند.

ب ـ لوله خروجی دود بین مولد و دودکش اصلی باید کاملا باز باشد.

ج ـ شیر سد کننده ما بین مولد بخار و لوله های اصلی بعدی به آهستگی باز شود و چنانچه از شیر یک طرفه استفاده میشود شیر بخار باید بنحوی باز شود که صفحه شیر به آهستگی بالا رود و در جائی که از شیر یک طرفه استفاده نمی شود شیر سد کننده بخار با نهایت آهستگی باز گردد تا فشار مولد بخار با فشار سایر مولدهایی که در مدار قرار دارند برابر شود.

ماده ۱۳۹ ـ شیرها ـ آبنماها ـ فشار سنج ها ـ لوله ها و نیز کلیه متعلقات مولد باید در تمام مدت بهره برداری تحت مراقبت قرار گیرند و نتایج بازدید در فرمهای مخصوص کتبا ضبط و نگاهداری گردد.

ماده ۱۴۰ ـ صفحات مدرج و شیشه های وسایل اندازه گیری فشار ـ شیشه های آبنما و دماسنج ها باید تمیز و قابل روئت نگهداری شوند.

 

 

 

بخش ۵ ـ مراقبت از آتش مولدهای بخار

ماده ۱۴۱ ـ وضع احتراق سوخت مولدهایی که در کار هستند باید حتی الامکان منظم و ثابت باشد.

ماده ۱۴۲ ـ اگر شعله برگشت نماید سوخت اجاق باید کاملا قطع شود قبل از آتش کردن مجدد باید اجاق را کاملا تهویه نمود.

ماده ۱۴۳ ـ در مورد سوخت ذغالی ، و تغذیه دستی سوخت ، متصدیان مربوطه باید :

الف ـ قبل از ریختن سوخت جدید و یا بهم زدن سوخت داخل اجاق اطمینان حاصل کنند که دریچه های دود باز شود.

ب ـ در موقع باز کردن دریچه اجاق پشت آن به قسمتی بایستند که در اثر برگشت شعله به متصدیان مربوطه آسیبی نرسد.

ماده ۱۴۴ ـ وقتی که مقدار زیادی ذغال یک جا در اجاق ریخته میشود باید در وسط آن منافذی تعبیه گردد که گازهای حاصله بسهولت از آن گذشته و مشتعل شوند تا برگشت شعله ایجاد نشود.

ماده ۱۴۵ ـ سیخهای بهمزن آتش نباید روی کف دیگخانه یا در فاصله بین مولدها گذاشته شود بلکه باید آنها را در محل مخصوص طوری قرار داد که قسمتهای داغ آن در دسترس نباشد.

ماده ۱۴۶ ـ وقتی که مولدها دارای گیرانه باشند و دائما کار میکنند باید در هر بست کار لااقل یکمرتبه دوده گیری شوند.

ماده ۱۴۷ ـ موقعی که بخواهند موقتا کوره را بدون استفاده روشن نگهدارند (زنده ) لازم است که :

الف ـ دریچه هواکش خاکستردان را کاملا ببندند.

ب ـ دریچه آتشخانه کمی با باشد بطوریکه مختصر هوایی به بالای سوخت برسد.

ج ـ دریچه های کشویی دودکش برای کشش و تخلیه گازها کمی باز باشند.

ماده۱۴۸ ـ سوخت پاشهای مواد نفتی یا گاز جز در مواردی که به شیرها و وسایل تنظیم خودکار هستند و در موقع خاموشی ورود سوخت را بکلی می بندند لازم است:

الف ـ مراقبت بعمل آید که در موقع پاشیدن یا گاز شعله وجود داشته باشد.

ب ـ چنانچه سوخت پاشی احیانا متوقف گردد باید شیر ورودی سوخت فورا بسته شود و فضای داخل کوره و مجاری مربوطه قبل از اشتعال مجد تهویه کامل گردد.

ماده ۱۴۹ ـ موقعی که بخواهند میزان حرارت را در یک کوره با مواد نفتی یا گاز یا گرد ذغال تغییر دهند لازم است که :

الف ـ قبل از زیاد کردن مقدار سوخت کشش هوا را زیاد نمایند.

ب ـ قبل از کم کردن کشش هوای میزان سوخت را کم نمایند.

ماده ۱۵۰ ـ دریچه های اطمینان یا دریچه های انفجاری لازم است همیشه به وضع آزاد و آماده بکار نگهداری شوند و لااقل هر ۲۴ ساعت یک بار آزمایش گردند.

ماده ۱۵۱ ـ در صورتیکه مولد دارای کاربرد ویژه ای نیز باشد (مانند ری کاوردی بویلر و غیره) سوخت باید از نظر غلظت درجه حرارت و رطوبت هر ساعت مورد آزمایش قرار گیرد و مراتب در فرمهای مربوطه یا دفاتر مخصوصی درج گردد.

ماده ۱۵۲ ـ در سیستمهای گازسوز باید توجه مخصوص بعمل آید که در هیچیک از لوله ها اتصالات و شیرهای گازرسانی نشست گار وجود نداشته باشد.

ماده ۱۵۳ ـ در مولدهایی که با نفت مشعل یا مازوت کار میکنند و طبعا پیش گرم کن سوخت مورد استفاده قرار می گیرد متصدیان مربوطه باید آگاهیهای لازم را در این زمینه داشته باشند.

ماده ۱۵۴ ـ تدابیر لازم به منظور محفوظ نگاهداشتن سوخت از آلوده شدن به مواد خارجی که یکی از عوامل ایجاد دود سخت و کک در جلو کوره می باشد اتخاذ نمایند.

 

 

 

بخش ۶ ـ سطح آب

ماده ۱۵۵ ـ به منظور اطمینان از نگاهداری صحیح سطح آب در مولد بخار متصدی مربوطه لازم است :

الف ـ در ابتدای هر پست و همچنین چند دفعه در ضمن پست سطح آب را بوسیله شیشه آبنما و شیرهای کنترل سطح آب رسیدگی نماید و شیرهای شستشوی آبنما را باز کند تا از ارتباط صحیح لوله ها اطمینان حاصل نماید.

ب ـ سطح آب را در شیشه های آب نما دائما مورد نظر قرار دهد.

ماده ۱۵۶ ـ شیشه های آب نما را باید تمیز نگاهداری و در صورت احتیاج آن را تعویض نمایند بطوریکه سطح آب بسهولت تشخیص داده شود و پس از نصب شیشه جدید و قبل از راه دادن آب مختصری آن را توسط بخار گرم نمایند.

(برای تمیز کردن شیشه آبنما باید آن را از محل نصب جدا نمود)

ماده ۱۵۷ ـ موقعی که سطح آب در شیشه آبنما دیده نشود و یا باز کردن شیر کنترل سطح آب معلوم گردد که سطح آب پایین افتاده لازم است فشار و نیروهای وارده بمولد بطور تدریجی کاسته شود بهیچ وجه درصدد نباشند که با زیاد کردن آب ورودی سطح آب را دفعتا بالا بیاورند و یا دریچه های اطمینان را به منظور تخفیف فشار باز نمایند.

 

 

 

بخش ۷ ـ تخفیف فشار و خارج کردن مولدهای بخار از سرویس

ماده ۱۵۸ ـ برای پائین آوردن بدون خطر فشار مولد بخار در موقع بدون خطر فشار مولد بخار در موقع پائین رفتن سطح آب و یا ضرورتهای دیگر باید نکات زیر رعایت شود :

الف ـ فورا سوخت قطع شود.

ب ـ موقعی که از گازهای زائد یا پس مانده دستگاههای دیگر استفاده بعمل آید آنها را در صورت امکان از مسیر میان برد رد کرده و مستقیما داخل دودکش نمایند.

ج ـ تمام دریچه های ورود هوا بسته شود.

د ـ در مورد اجاقهای با ذغال سنگ ، خفه کن و هواکش زیر اجاق بسته شود و آتش را بپوشاند.

هـ ـ درمورد مصرف سوخت مایع ـ گاز و خاکه ذغال ، خفه کن ها و دریچه های تنظیم هوا بسته شود و بادزن های کمک دم دودکش از کار انداخته شود.

ماده ۱۵۹ ـ پس از آنکه مولد خنک شد و از فشار افتاد بطوریکه هیچ فشاری نداشته باشد شیرهای آبرسانی بطور ملایم بسته شده و مولد را از سرویس جدا کننده و دقیقا آن را مورد بررسی قرار دهند تا علت پائین افتادن سطح آب معلوم گردد و دقت نمایند مبادا صدمات دیگری نیز وارد شده باشد و در هر حال اقدام به تنظیم و یا تعمیرات لازم بنمایند .

 

 

 

بخش ۸ ـ کف کردن و سر رفتن آب

ماده ۱۶۰ ـ چنانچه آب در مولدهای بخار کف کننده و همراه بخار داخل لوله های مصرف گردد لازم است :

الف ـ شیر اصلی خروج بخار را ببندند ، آتش را تنظیم کنند و شیر تخلیه هم سطح اگر وجود داشته باشد با نمایند.

ب ـ چنانچه آب بقدر کافی در مولد وجود داشته باشد شیر زیر آب را چندین مرتبه موقتا باز و بسته کردن آب تازه متناوبا وارد نمایند بطوریکه قسمتی از آب دیگ تعویض شود . چنانچه تدابیر فوق موثر واقع نگردد مولد را از بهره برداری خارج نمایند تا اصلاحات لازم بعمل آید.

ماده ۱۶۱ ـ چنانچه آثار وجود روغن در مولد دیده شود در صورتیکه شیرتخلیه هم سطح آب وجود داشته باشد باید آنرا باز کنند تا روغن های گسترده خارج شود و چنانچه از این عمل نتیجه گرفته نشد باید هر چه زودتر و با احتیاط لازم دستگاه را خاموش نموده و داخل مولد را با محلول سودا بشویند.

 

 

 

بخش ۹ ـ پیش گرم کن آب

ماده ۱۶۲ ـ شیر خروجی پیش گرم کن آب که رابط  بین آن و مولد بخار است پیوسته باید باز باشد ولی چنانچه بسته بودن آن اقتضا نماید لازم است :

الف ـ خفه کن دودکش بسته باشد.

ب ـ پیش گرم کن تخلیه شده باشد.

ج ـ شیر زیر آب آن در حالت باز قفل شده باشد.

 

 

بخش ۱۰ ـ زیر آب زدن مولدها

ماده ۱۶۳ ـ موقع زیر آب زدن مولد لازم است :

الف ـ ابتدا شیر زیر آب بطور ملایم نیم باز شود.

ب ـ بعد از آنکه در حدود ۲۵ میلیمتر سطح آب پائین آمد تدریجا تمام آن را باز کنند بطوریکه کلیه گل و لای و رسوبات بتواند خارج شود.

ج ـ پس از آنکه ۱۰ سانتیمتر سطح آب پائین امد شیر را بطور ملایم ببندند.

ماده ۱۶۴ ـ شیر زیر آب مولدها لااقل هر ۲۴ ساعت یک بار و بلکه در هر نوبت کار کاملا باز گردد.

ماده ۱۶۵ ـ وقتی که لوله زیر آب مولد در عین حال دارای یک شیر معمولی و یک شیر تند بازشو باشد شیر باید ابتدا باز گردد و فقط وقتی بسته شود که شیر معمولی کاملا بسته شده باشد.

ماده ۱۱۶ ـ متصدیان مولدها به هیچ وجه مجاز نیستند زیر آب بیشتر از یک دیگ را در یک زمان باز کنند و نیز قبل از بستن مجدد زیر آب نباید محل کار را ترک کنند.

ماده ۱۶۷ ـ در موقع زیر آب زدن اگر مسئول مولد نتواند شخصا سطح آن مولد را دستگاه آبنما بخواند باید یکنفر را برای کمک به او مامور سازند.

ماده ۱۶۸ ـ مولدها باید در هر نوبت کار از نظر آب بندی و سایر معایب بازرسی شود و درصورت وجود معایب با توجه به مقررات مربوطه و کم کردن تدریجی فشار مولد را از بهره برداری خارج نمایند.

 

 

 

بخش ۱۱ ـ تخلیه خاکستر

ماده ۱۶۹ ـ وقتی که مولدها ذغال بسوزانند باید خاکستر و مواد زائد زودبزود تخلیه شود و اجازه ندهند که این مواد در خاکستردان و یا جلوی دیگ جمع شوند.

ماده ۱۷۰ ـ موقعی که خاکسترهای داغ و آب می زنند باید کارگران را مطلع نمود تا خود را ازمحیط کار دور نگهدارند و همچنین بایستی از برخورد مستقیم آب با قطعات داغ کوره اجتناب نمایند.

ماده ۱۷۱ ـ وقتی که تخلیه خاکسترها با مکش انجام میگیرد باید درهای انفجار آتشخانه کاملا آزاد و آماده بکار باشند.

ماده ۱۷۲ ـ وقتی که تخلیه خاکستر با بخار انجام می گیرد تاسیسات آن بایستی به قسمتی در نظر گرفته شود تا حتی الامکان گرد و خاک زیادی تولید نشود و کارگران نیز باید مراقبت نمایند که آب گرم حاصله آنها را مصدوم ننماید.

ماده ۱۷۳ ـ وقتی که مجاری خروج خاکستر در تاسیسات خودکار مسدود گردد:

الف ـ دو کارگر باید مامور باز کردن مجرای مسدود شوند بترتیبی که یک نفر مشغول و دیگری مراقب او باشد.

ب ـ یک دستگاه تغییر مسیر باید وجود داشته باشد که از ریزش خاکستر گرم روی کارگر جلوگیری نماید.

 

 

 

بخش ۱۲ ـ متوقف کردن مولدها

ماده ۱۷۴ ـ موقعی که مولدها را برای نظارت یا بازرسی و تعمیر و یا تعطیل میخواهند متوقف کنند فشار بخار را باید طبق مقررات بخش ۷ فصل چهارم کم نمایند.

الف – باستثناء مولدهای اجاق بسته بماند تا آتش های موجود بتدریج سوخته شود.

ب ـ نباید آتش ها را تخلیه نمود مگر در موارد فوری و احتمال خطر.

ج ـ مادامیکه فشار مولد بخار بوسیله باز کردن سوپاپ اطمینان و بستن شیر سد کننده به کمتر از ۵/۳ کیلو گرم بر سانتیمتر مربع نرسیده دربهای اجاق را نباید باز کرد.

د ـ ورود آب به مولدهای بخار می بایست تا خاموش شدن آتش ادامه پیدا کند.

ماده ۱۷۵ ـ حتی الامکان قبل از سرد شدن کامل قسمتهای بنائی شده مولد نباید آب مولد را تخلیه نمود و برای مولدهای بزرگ تخلیه معمولا باید هشت ساعت پس از تقلیل فشار انجام گیرد.

ماده ۱۷۶ ـ موقعی که تخلیه مولد در فشار جوامکان نداشته باشد تخلیه باید در پائین ترین فشار ممکنه با رعایت شرایط لازم انجام گیرد.

ماده ۱۷۷ ـ در حین تخلیه می بایست ورود هوا بداخل دیگ آزاد باشد و در اتمام مدت تخلیه مجاری ورود هوا باز بماند و فقط پس از پرشدن مولد و یا هنگام تعطیل آن مجاری بسته شود.

ماده ۱۷۸ ـ پس از تخلیه دیگ می بایست :

الف ـ دریچه های آدم رو و دست ر و دیگ باز شود.

ب ـ مولدها بوسیله آب با فشار کافی شسته شود تا رسوبهای آزاد از آن خارج شوند.

ج ـ مقدار آب باقیمانده می بایست با وسایل ممکنه خارج شود.

 

 

 

بخش ۱۳ ـ تمیز کردن و تعمیر مولدها

ماده ۱۷۹ـ وقتی که مولد و لوله های بخار تحت فشار هستند تعمیرات و همچنین محکم کردن اتصالات فلنج ها و غیره به منظور آب بندی و جلوگیری از نشت بخار و تنظیم آنها به هیچوجه نباید انجام گیرد.

ماده ۱۸۰ ـ قبل از آنکه جهت تمیز کردن و یا تعمیر اجازه ورود به دیگ داده شود شیرهای تخلیه و آبرسانی و مجاری بخار و هر نوع شیشه دیگری که موجود باشد بسته و قفل شود و تنها کلید آن اتمام کاز نزد تعمیر کار باشد و روی دیگ علامت گذاری گردد که از کارگر در داخل دیگ است .

ماده ۱۸۱ ـ اگر مولد تحت تعمیر و یا در حال تمیز کردن جزو یک دسته از مولدهایی است که حداقل یکی از آنها در حال کار است شیرهای بخار مربوط به مولد تحت تعمیر باید کاملا بسته و قفل گردد و از نظر آب بندی اطمینان بخش باشد.

ماده ۱۸۲ ـ وقتی که شیرهای زیر آب چندین مولد به یک مجرا وصل میشوند شیرهای تخلیه مولدهایی که در حال کار هستند باید بسته و قفل شود و روی آنها علامت گذاری شود که (مولد شماره … تحت تعمیر است.)

ماده ۱۸۳ ـ قبل از آنکه مولد و تاسیسات مربوطه به اندازه کافی سرد گردد نباید کارگران اجازه ورود به داخل آن داده شود.

ماده ۱۸۴ ـ برای تعمیر یا پاک کردن و یا هرنوع منظور دیگر به هیچ کارگری نباید اجازه داد داخل مولد شود مگر آنکه کارگر دیگری در خارج مولد در محل دریچه آدم رو و یا سایر دریچه ها برای مراقبت و نگهبانی او گمارده شود که در مواقع لزوم کمک نماید.

ماده ۱۸۵ ـ موقعی که کارگران داخل مولد و یا تاسیسات مربوط به آن میشوند باید تدابیر احتیاطی و ایمنی اتخاذ گردد تا در اثر تماس با خاکستر داغ و یا سقوط قطعات سست شده و نیز انفجار حاصله از ریخته شدن آب روی خاکسترهای داغ ، مصدوم و مجروح نگردند.

ماده ۱۸۶ ـ قبل از ورود به داخل دستگاه لازم است بوسیله فشار هوا داخل اجاق و دیگ را کاملا تهویه نموده، گازهای مسموم کننده و قابل احتراق را خارج کرده باشند مخصوصا در مواقعی که برای حل کردن مواد ته نشین شده مواد نفتی بکار برده باشند.

ماده ۱۷۸ ـ در طول مدت تعمیر و یا پاک کردن مولدهای بخار و مخصوصا در صورت مرطوب بودن هوا لازم است وسائل تهویه مناسب را با سرعت خفیف بکار بیندازد بطوری که تهویه دائمی بمنظور جلوگیری از نفوذ و نشت گازها و دوده های حاصله از دستگاههای مجازو تامین شود.

ماده ۱۸۸ ـ کلیه افزار های دستی و چراغهای برقی دوره گرد که کارگران همراه می برند بدون عیب و سالم و مناسب برای کار مورد نظر باشد.

ماده ۱۸۹ ـ استفاده از چراغ های لحیم کاری در داخل مولدها ممنوع است.

ماده ۱۹۰ ـ استفاده از چراغ های دوره گرد که توی (حفاظ لوله) نداشته و یا بند آنها دارای پوشش های عایق ( طبق مقررات و ضوآبط مربوطه)کاملا محکم و مطمئن نباشد ممنوع است.

ماده ۱۹۱ ـ چنانچه برای تعمیر یا پاک کردن مولد دستگاه های بادی یا بخاری بکار برندلازم است کمپرسور یا مولد بخار آنها خارج از مولد تحت تعمیر گذاشته شده باشد و لوله های اتصال مربوطه مورد بررسی و مراقبت دائمی قرار گیرد.

ماده ۱۹۲ ـ موقعی که لوله ها و جدار مولدهای را با وسایل مکانیکی پاک میکنند ابزار مربوطه نباید مدت مدیدی در یک محل متمرکز شود زیرا ممکن است موجب تضعیف مقاومت فلز گردد.

ماده ۱۹۳ ـ پس از اتمام عملیات لازم است نکات ذیل دقیقا رعایت شود:

الف ـ کارگری را مامور نمایند داخل مولد را دقیقا بررسی نموده اطمینان حاصل کند که هیچگونه افزار یا اشیایی مخصوصا کهنه یا نخ و امثال آن جا نمانده باشد.

ب ـ قبل از بستن درب ها و روزنه ها اطمینان حاصل شود که کلیه کارگرها بیرون رفته اند.

 

 

بخش ۱۴ ـ تعطیل مولدهای بخار

ماده ۱۹۴ ـ در مورد مولدهایی که قرار است به حالت تعطیل درایند پس از آنکه تمیز کای و تعمیرات و بازدید انجام شد لازم است نکات زیر دقیقا رعایت شود:

الف ـ با سوزاندن چوب سفید یا کاغذ یا دمیدن هوای داغ داخل آن را بخوبی خشک کنند تا از زنگ زدگی جلوگیری شود.

ب ـ برای جذب رطوبت های بعدی مقداری اهک زنده در حدود ۱۵ کیلوگرم بازاء هر تن بخار تولیدی در ساعت در ظروف سفالی در داخل دیگ قرار دهند.

ج ـ کلیه اتصالات مولد محکم بسته شود.

د ـ درپوش دریچه آدم رو بجای خود قرار داده شود.

ماده ۱۹۵ ـ چنانچه مدت تعطیل طولانی باشد :

الف ـ مولد را در فواصل دو تا سه ماه باز نمود و ذخیره آهک زنده را تجدید نمایند.

ب ـ کلیه سطوح گرماده را بوسیله پاشش بخار و یا برس سیمی پاک نموده و یا روغن ماهی مخصوص که خشک نشود(یا سایر روغن هایی که به این منظور ساخته شده) چرب نمایند تا از زنگ زدگی مصون بماند.

ج ـ سطوح خارجی دیگ بخار را که در مجاورت هوا قرار دارند خصوصا در مناطق گرم و مربوط پس از حذف و تمیز کردن سطوح زنگ زده توسط ضد زنگها مقاوم در مقابل حرارت رنگ آمیزی کنند و هر ساله مورد بازدید قرار دهند.

د ـ چنانچه دستورات خاصی از طرف سازنده داده شده به دستورات مذکور نیز توجه نمایند.

 

 

 

بخش ۱۵ ـ تجهیزات حفاظتی انفرادی

ماده ۱۹۶ ـ کارگرانی که در معرض مجروح شدن باشند و به هیچ طرقی جلوگیری از آن میسر نباشد لازم است مجهز به مسائل حفاظت فردی اضافی طبق آئین نامه مربوطه باشند.

ماده ۱۹۷ ـ مقام صلاحیتدار مذکور در این آئین نامه مرجعی است که وزارت کار و امور اجتماعی صلاحیت آن را تشخیص و تایید نماید.

ماده ۱۹۷ ـ مقام صلاحیت دار مذکور در این آئین نامه مرجعی است که وزارت کار و امور اجتماعی صلاحیت آن را تشخیص و تایید نماید.

این آئین نامه مشتمل بر ۱۹۷ ماده در ۹ جلسه شورای عالی حفاظت فنی مورد بررسی قرار گرفت و در جلسه مورخ ۲۰/۹/۱۳۶۲ به تصویب نهایی رسید.

 

منبع : وبسایت پیام ایمنی

 

اشتراک در شبکه های اجتماعی
3اکتبر 2018

رفع سختی آب دیگ بخار چگونه انجام می شود؟

رفع سختی آب دیگ بخار یکی از اقدامات ضروری در استفاده از دیگ بخار می باشد. آب سخت به بدنه بویلر آسیب می رساند. برای اینکار از دستگاه سختی گیر استفاده می شود.

آبی سخت است که حاوی ترکیبات کربنات های هیدروژنی، کلسیم و منیزیم و دیگر نمک های معدنی باشد.

میزان سختی آب به این موضوع بستگی دارد که در موقع زمان نفوذ آب در زمین از لایه های آهکی و منیزیمی و گچی گذشته باشد یا نه، و بر این اساس ممکن است کم یا زیاد شود.

آبهای نواحی آهکی از آبهای نواحی گرانیتی و یا شنی سخت تر هستند.

سختی آب در فصول مختلف هم متغیر است. بطور معمول سختی آب در فصل های پربارش کمتر و در فصل خشکی زیاد می شود.

انواع سختی آب

 سختی آب به دو صورت می باشد : سختی دائمی و سختی موقت

سختی موقت یا سختی کربناتی بدلیل وجود بی‌کربنات کلسیم و منیزیم در آب بوجود می آید. این نوع سختی را عمدتا می توان با کمک حرارت بالا و یا بالابردن PH کم نمود.

از آنجاییکه سختی موقت به دلیل وجود کربنات‌های کلسیم و منیزیم و آهن می‌باشد و برای حذف این سختی باید آب را جوشاند تا مواد معدنی به صورت کربناتت رسوب کند. به همین دلیل این سختی را سختی موقت می گویند.

اما اگر آب حاوی (NoncarbonateHardner) یا سختی غیر کربناتی باشد دارای سختی دائم است. این نوع سختی با حرارت دادن قابل از بین رفتن نیست و مربوط به دیگر املاح کلسیم و منیزیم مثل نمک‌های سولفات‌ها، کلرید یا نیترات آنهاست. در واقع تنها نمک‌ کربنات این یون‌ها با جوشاندن ته‌نشین می‌شوند و نمک‌های سولفات، کلرید و نیترات تنها بوسیله جوشاندن از محلول خارج نمی‌شوند. باقی ماندن این این نمک‌ها در لوله‌های دیگ‌ بخار ایجاد خوردگی می‌کند. برای از بین بردن این رسوبات معمولا مواد شیمیایی به کار برده می شود.

اگر بخواهیم سختی دایم آب را از بین ببریم کافی است به کمک رزین های مخصوص یون‌های عامل سختی را از آب جدا نماییم.

 

آب سخت چه ضررهایی دارد؟

جهت آب مصرفی کارخانجات نمیتوان از آب سخت استفاده نمود مخصوصا اگر تجهیزات گرمایشی مانند دیگ بخار وجود داشته باشد  باعث ایجاد رسوبات آهکی بر روی جداره بویلر و خوردگی آن می شود.  رفع سختی آب دیگ بخار یکی از الزامات هر کارخانه ای می باشد

اگر از آب سخت استفاده شود باعث می شود دیگ های بخار، مبدلهای حرارتی، برجهای خنک کننده و سیستم های سردکننده رسوب بگیرند.

استفاده از آب سخت در صنعت شستشو باعث هدر رفتن مواد شوینده خواهد شد . همچنین نتیجه کار صنایعی مانند نساجی و رنگرزی با افت کیفیت مواجه خواهد شد. حل شدن سود سوزآور داخل آب باعث تشکیل رسوب هیدروکسید منیزیم می شود. آب سخت برای سلامتی نیز مضر بوده و باعث بروز بیماری های کلیوی خواهد شد.

رفع سختی آب دیگ بخار

رفع سختی دیگ بخار

با توجه به همه موارد ذکر شده در هر کاربردی به صرفه تر است که سختی آب حذف شود برای رفع سختی آب دیگ بخار، از مواد شیمیایی حاوی کربنات سدیم استفاده می شود.

در عملیات رفع سختی آب دیگ بخار پیش از ورود آب به درون بویلر، باید این مواد شیمایی را اضافه کنند تا سختی آب گرفته شود در غیر اینصورت در دیگ بر اثر افزودن این مواد، آهک و گچ رسوب پیدا کرده و باعث شناور شدن رسوب در آب دیگ می شود.

مزیت دیگر اضافه کردن مواد شیمیایی به آب سخت این است که دیگر این رسوب به جدار دیگ نمی‌چسبد و می توان آن را به سادگی از بین برد.

نقطه قابل توجه این است که برای خارج کردن رسوبات معلق در دیگ باید یک برنامه زمانبندی شده و منظم داشت . به عنوان مثال عمل زیرآب زنی باید بصورت مداوم انجام شود.

رفع سختی آب دیگ بخار

به وسیله جوشاندن آب و تبدیل کربنات های هیدروژن محلول در آن به کلسیم نامحلول سختی موقت آب برطرف می شود. در مناطق دارای آب سخت، جوشاندن آب باعث تشکیل رسوب می گردد. این رسوب ، داخل بویلر مشاهده می شود.

رفع سختی آب دیگ بخار که دائمی هستند با کمک نرم کننده هایی مثل پرموتیت و عمل مبادله یون انجام می شود. آب موجود در طبیعت معمولا دارای ناخالصی است. املاحی مثل گچ، آهک، نمک طعام، ترکیبات منیزیم، آهن، اکسیژن، ازت، انیدرید کربنیک، ترکیبات آلی و غیره در همه آبها وجود دارد اما مقدار این ناخالصی ها در آبهای مناطق مختلف متفاوت است.

یکی از مواد مورد استفاده برای رفع سختی آب دیگ بخار استفاده از تری ناتریم فسفات Na3PO  می باشد که با اسم آلبرت تری بکار می رود. یون کلسیم موجود در آب براثر ناتریم فسفات تبدیل به تری کلسیم فسفات PO42Ca3 می گردد و رسوب می کند.

با ریختن آن بی کربنات کلسیم محلول در آب تبدیل به کربنات می شود و رسوب می کند

(Ca3H2Ca”CO3Ca+Co2+H2O))

در نتیجه بی کربنات کلسیم آب، براثر کربنات سدیم، گچ و بی کربنات کلسیم، به کربنات کلسیم تبدیل می شود و رسوب می گردد:

Ca3H2Ca+Co3Na2″CO3Ca+2CO3HNa

SO4Ca+Co3Na2″CO3ca+So4Na2

اخیراً به مقدار زیادی از رزین ها که قادرند تعویض یون کنند، برای رفع سختی آب استفاده می کنند.

درجه سختی آب چیست؟

روشهای تعیین درجه سختی آب در کشورهای مختلف باهم فرق می کند

در آلمان رزین لواتیت و در آمریکا امبرلیت و دووکس استعمال می گردد.

درجه سختی آب را از روی مقدار کلسیم و منیزیم موجود در آن تعیین می کنند.

در آلمان اگر آبی ده میلی گرم CaO در یک لیتر داشته باشد می گویند درجه سختی آب یک است.

در فرانسه اگر آبی در یک لیتر ده میلی گرم کربنات کلسیم یا همسنگ آن کربنات منیزیم داشته باشد می گویند که یک درجه سختی دارد.

برای تعیین سریع سختی آب، کارخانه شیمیایی واقع در آلمان قرصهایی ساخته است. در یک لوله آزمایش مخصوص و مدرج، آب مورد آزمایش را تا خط نشان لوله پر می نمایند، و به وسیله معرفی که همراه بسته قرصهاست رنگ این آب را قرمز می کنند و آن گاه آنقدر از این قرصها در آن می اندازند تا رنگ آب سبز گردد. شماره قرصهای ریخته شده در لوله آزمایش برابر درجه سختی آب می باشد. دقت این روش تا نیم درجه است در ایران معمولاً از کیت های خاصی استفاده می شود.

مطالب مرتبط :

۵ نکته برای نگهداری دیگ بخار صنعتی

نکاتی که در زمان جانمایی دیگ آب گرم در موتورخانه باید رعایت شود

اشتراک در شبکه های اجتماعی
5سپتامبر 2018

کاربرد دیگ بخار در صنعت لبنی

به طور عمده کاربرد دیگ بخار در صنعت لبنی برای انجام عمل پاستوریزاسیون شیر و UHT مورد استفاده قرار میگیرد. محصولات شیر دارای کیفیت بالا و نیازهای بهداشتی شدید هستند و در این صنعت رعایت همه نکات بهداشتی اهمیت بالایی دارد.

کاربرد دیگ بخار در صنعت لبنی

بویلر صنعتی

با جوشاندن شیر عمر مفید آن و مقاومت شیر در برابر فساد بالاتر می شود همچنین کلیه میکروبها و موجودات میکرو ارگانیسم درون شیر را از بین می برد. به همین دلیل استفاده از دیگ بخار در این صنعت اهمیت بالایی دارد.

به طور خلاصه دیگ های صنعتی قلب و روح صنایع لبنی هستند.

کاربرد دیگ بخار در صنعت لبنی فرآوری شیر

صنایع لبنی بخار را برای مقاصد مختلف استفاده می کنند.

این کاربردها در دو دسته کلی عبارتند از:

گرم کردن شیر و فرآورده های آن

فرآوری و پردازش شیر

فرآیندهایی که نیاز به بخار دارند:

کاربرد دیگ بخار در صنعت لبنی

تهیه پودر شیر

تهیه پنیر

پاستوریزاسیئن شیر مایع

استریلیزاسیون شی مایع

تولید کره

تخمیر شیر و تهیه ماست

غلیظ کردن شیر

تولید خامه

تهیه سرشیر

تولید دیگ بخار مورد استفاده در کارخانجات فرآوری شیر

ممکن است همه تولید کننده ها دیگ های بخار برای هریک از صنایع را تولید نکننداما لازم نیست نگران باشید . صنایع دما بخار مشهد یکی از باسابقه ترین تولید کننده های دیگ بخار در ایران دیگ های بخار مورد نیاز صنایع لبنی در اندازه ها و سایز های متفاوت می سازد.

دیگ بخار مورد نیاز صنایع لبنی با کارایی و کیفیت بالا برای انجام عمل پاستوریزاسیون شیر مورد استفاده در صنایع لنبی کاربرد دارد. این بویلر بخار با استفاده از قطعات و تجهیزات با کیفیت بالا تولید می شود . سیستم مناسب مورد استفاده باعث شده دیگ بخار تولیدی کارایی بسیار بالایی داشته باشد و در نتیجه به حفظ محیط زست و کاهش آلودگی کمک شایانی می کند.

کاربرد دیگ بخار در صنعت لبنی

برخی کاربردهای دیگر دیگ بخار عبارتند از پردازش موارد غذایی، صنایع پلاستیک، ، صنایع چوب مخصوصا تولید تخته چوب چند لایه،، تولید پارچه، صنعت داروسازی و غیره ارائه می دهند.

اشتراک در شبکه های اجتماعی
8آگوست 2018

وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار

وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار ، شامل بازرسی و ثبت برخی پارامترهایی است که معرف عملکرد دیگ بخار می‌باشد. چک و ثبت این متغیرها در هر روز و در بازدیدهای روزانه صورت می‌گیرد، مجموعه این متغیرهای ثبت شده، شرحی کامل از نحوه عملکرد دیگ بخار را ارائه می‌دهد.در صورت بروز مشکل و یا حادثه در واحد تولید بخار، این اطلاعات کمک زیادی به یافتن دلیل حادثه می‌نماید.

گاهی نیز بررسی روند تغییراتی که در گذشته اتفاق افتاده است بهره‌برداران را از بروز مشکلی که ممکن است در آینده ایجاد گردد، مطلع می‌گرداند و می‌توانند بدین وسیله از بروز آن جلوگیری نمایند. یکی از وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار این است که در حین ورود به اتاق کنترل، باید به نتایج و گزارش بازرسی‌های انجام شده در شیفت‌های قبلی توجه نماید. چراکه احتمال دارد مشکلی قبلا بوجود آمده که اپراتور باید در طول مدت زمان کاری خود، یا مشکل را حل نماید و یا از بروز مشکلات بیشتر جلوگیری نماید.

وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار

آشنایی با وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار

در برخی مواقع امکان دارد مشکلی هنوز بوجود نیامده، اما وجود هشدار در گزارش‌های قبلی باعث می‌شود تا اپراتور احتیاطات لازم را در نظر داشته باشد. دقت به این مسائل از وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار می باشد. اطلاعات مربوط به بخش‌های مختلفی که در طی روز بازدید می‌گردند در برگه‌هایی به شکل جدول، ثبت می‌شوند که به این برگه‌ها اصطلاحا Log Sheet گفته می‌شود.

بخش های مهم Log Sheet :

Log Sheet ها یا برگه های گزارش که پرکردن آن ها نیز از وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار می باشد عموما شامل قسمت‌های ذیل می‌باشند:

  1. بالای صفحه نام دستگاه و اینکه اطلاعات این Log Sheet باید از سایت یا اتاق کنترل جمع آوری گردد، ذکر شده است.
  2. در یک ستون قسمت های بسیار مهمی که برای اطمینان از عملکرد صحیح دستگاه باید به طور مرتب چک گردند، لیست شده اند.
  3. عموما در یک ستون و مقابل لیست مواردی که باید چک گردند،مقادیر مجاز یا محدوده حداکثر و یا حداقل مقادیر آورده شده است، در صورتیکه مقدار مشاهده شده در سایت با اعداد ثبت شده در این ستون مغایرت داشته باشد، به مفهوم بروز یک مشکل بوده و اپراتور باید سریعا به واحد کنترل خبر دهد.
  4. عموما چک و ثبت متغیرها هر دو ساعت یکبار صورت می‌گیرد، البته ممکن است بنا به حساسیت دستگاه مورد نظر این زمان متفاوت باشد، از این رو در جلوی ستون‌های قبلی، ستون‌هایی برای ثبت مقادیر در ساعات مختلف وجود دارد.
  5. در انتهای log sheet محلی برای درج نام و امضا نوبت کار و سرپرست نوبت کاری وجود دارد.

آنچه در log sheet ثبت می شود:

همانطور که بیان شد پر کردن برگه های گزارش عملکرد دیگ بخار از وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار می باشد . عموما log sheet هایی که در اتاق کنترل واحد تولید بخار پر می‌گردند، شامل موارد ذیل می‌باشند:

الف) وضعیت مخازن سوخت، که شامل سطح مایع، دما و فشار می باشد.

ب) در مورد هر دیگ بخار اطلاعاتی چون موارد ذیل ثبت می گردند:

  • شدت جریان بخار تولیدی
  • شدت جریان و فشار آب ورودی به دیگ بخار
  • مقادیر سوخت گازی و مایع ورودی به دیگ بخار
  • فشار بخار در هدر HS و MS و LS
  • مقادیر بلودان
  • اطلاعات مربوط به مشعل دیگ بخار که عمدتا شامل: فشار بخار یا هوا یا تمایزکننده ورودی به مشعل، تعداد مشعل هایی که برای هر بویلر در سرویس قرار دارد، فشار سوخت مایع و گاز در مشعل یا fuel pressure at burner می باشد.
  • مکش در محفظه احتراق یا furnace draft
  • فشار هوا در محفظه هوا یا wind box air pressure
  • فشار، دما و سطح مایع در مخزن بخار
  • فشار، دما و سطح مایع در دی اریتور
  • فشار هوا در خروجی فن
  • وضعیت مقدار مصرف بخار توسط واحدهای مصرف‌کننده، در واحدهایی که چند مصرف کننده وجود دارد مقدار مصرف توسط هر مصرف کننده نیز ثبت می گردد.عموما Log Sheet هایی که در سایت و توسط نوبت کار محوطه تکمیل می‌گردند، شامل Log Sheet های مربوط به مخازن سوخت، پمپ های تغذیه نوع برقی و توربینی آب بویلر، فن های دمنده یا مکنده و ایستگاه مواد شیمیایی می باشد.

در شکل زیر نمونه یک Log Sheet ، مشاهده می‌گردد.

یکی از وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار پرکردن log sheet است.

از وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار پر کردن log sheet یا برگه های گزارش بویلر می باشد.

 

شرایط اضطراری و عوامل Shut Down دیگ بخار

 

عوامل مختلف خارجی مانند تغییر در شدت جریان آب ورودی به دیگ بخار، می تواند بر روال کارکرد طبیعی دیگ بخار اثر بگذارد.

در این شرایط سیستم های کنترل به جهت حفظ شرایط کارکرد عادی دیگ بخار، وارد عمل شده و با تغییر پارامترهایی در سیستم، سبب جبران تغییر شده و در نهایت سیستم را به حالت کارکرد عادی پیش می‌برند.

در صورتی که زمان کنترل طولانی شود، ممکن است قسمت‌هایی از دیگ بخار آسیب ببیند، از این رو زمان مورد نیاز برای برگرداندن سیستم به حالت عادی در بحث کنترل از اهمیت زیادی برخوردار می‌باشد.

در صورتی که سیستم‌های کنترل نتوانند تغییر بوجود آمده در سیستم را در زمان مناسب کنترل نمایند، سیستم‌هایی به نام اینترلاک، به طور خودکار سبب از سرویس خارج کردن دیگ بخار می‌گردند تا از بروز خطرات و آسیب دیدن بویلر جلوگیری گردد. در بویلرها این سیستم ها در هنگام بروز مشکلات خاصی فعال می‌گردند که اصطلاحا به نام عوامل shutdown معروف هستند.

وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار

عموما عوامل shutdown در دیگ‌های بخار (بویلرها) عبارتند از:

پایین آمدن سطح مایع در مخزن بخار:

در صورتی که سطح مایع در مخزن بخار به هر دلیلی از حد مجاز پایین تر آید، سیستم های اینترلاک دیگ بخار را از سرویس خارج می نمایند.

هوای ابزار دقیق:

تجهیزات کنترلی و ابزار دقیق در بویلرها با هوای فشرده کار می کنند و در صورتی که فشار هوای ابزار دقیق به هر دلیلی کاهش یابد، سیستم های کنترلی و ابزار دقیق از کار می افتند و عملا دیگ بخار از کنترل خارج می گردد. در این شرایط سیستم های اینترلاک دیگ بخار را از سرویس خارج می کنند.

مشکل در فن ها:

با بروز مشکل در فن ها و قطع هوای ورودی به محفظه احتراق،مشعل ها خاموش شده و سوخت در کوره تجمع می یابد. بدلیل گرم بودن کوره امکان احتراق مجدد و گاهی انفجار وجود خواهد داشت.از این رو سیستم های اینترلاک دیگ بخار را از سرویس خارج می کنند.

از کار افتادن مشعل و متعلقات آن:

از کار افتادن مشعل نیز همانند از کار افتادن دمنده سبب تجمع سوخت در کوره شده و خطر بروز انفجار را در پی خواهد داشت. از این رو سیستم های اینترلاک بطور خودکار دیگ بخار را از سرویس خارج می کنند.

اعلام شرایط اضطراری بستگی به تعداد مشعل های دیگ بخار دارد و در بویلرهای دارای چند مشعل، با از کار افتادن یک مشعل دیگ بخار را از سرویس خارج نمی کنند. به عنوان مثال در بویلرهای دارای ۶ مشعل که سه مشعل در ردیف پایین و سه مشعل در ردیف بالا دارند، از کار افتادن همزمان دو مشعل از پایین و یا سه مشعل از بالا جزو شرایط اضطراری محسوب می گردد که باید دیگ بخار سریعا از سرویس خارج گردد.

 

پایین آمدن فشار سوخت  (گازی و مایع):

در صورتیکه به هر دلیلی فشار سوخت دیگ بخار (چه سوخت مایع و چه سوخت گازی) پایین بیاید، از شرایط اضطراری محسوب می گردد و باید دیگ بخار به صورت اضطراری از سرویس خارج گردد. در صورت پایین آمدن فشار سوخت شعله های مشعل ضعیف شده و توسط آشکار ساز های شعله حس نمی گردند و سیستم های اینترلاک بویلر را از سرویس خارج می کنند.

از سرویس خارج کردن دیگ بخار در حالت عادی

یکی از وظایف اصلی اپراتور دیگ بخار از سرویس خارج کردن دیگ بخار در حالت عادی می باشد.  مراحل انجام اینکار به شرح ذیل است:

  1. انجام عملیات soot blower
  2. برای خروج رسوبات احتمالی از دیگ بخار، می توان قبل از آنکه دیگ بخار بصورت Normal از سرویس خارج گردد، میزان بلودان پیوسته را تا حدود ۲ برابر مقدار آن افزایش داد.
  3. همانطور که در زمان راه اندازی، فشار و دمای دیگ بخار طبق منحنی فشار و دما بر حسب زمان افزایش داده می شد، در زمان از سرویس خارج کردن نیز از همان منحنی در جهت کاهش فشار و دما استفاده می گردد، لذا به طور تدریجی بار دیگ بخار باید کم گردد.
  4. کم کردن فشار سوخت در مشعل ها به طور تدریجی صورت میگیرد و در صورتی که دیگ بخار دارای چندین مشعل باشد این کار با از سرویس خارج کردن اولین مشعل شروع می گردد.
  5. با کمتر کردن میزان احتراق به منظور پایین آوردن بار دیگ بخار مشعل های بیشتری از سرویس خارج می گردد. بار دیگ بخار همچنان کاهش داده می شود تا بار آن حدودا به اندازه یک سوم بار طراحی گردد. در این زمان دیگ بخار از collect header جدا می گردد.
  6. مینیمم فلوی test pipe دیگ بخار بطور تدریجی باز می گردد.
  7. شیر خروجی test pipe به طور تدریجی و تا حدود ۲۵ تا ۳۰درصد باز شده تا کم کم بخار به سمت اتمسفر برود.
  8. بستن تدریجی شیر ورودی بخار به collect header و هم زمانباز کردن بیشتر شیر test pipe تا کم کم بخار تولیدی از collect header به سمت test pipe برود.

ادامه وظایف اپراتور دیگ بخار در مرحله از سرویس خارج کردن

  1. در این مرحله همچنان و به آرامی مقدار شعله را با از سرویس خارج کردن مشعل ها و کم کردن فشار سوخت پایین می آورند.
  2. در این مرحله با زدن کلید emergency stop در اتاق کنترل سیستم های اینترلاک عمل نموده و فرمان trip صادر شده و shut off valve سوخت عمل کرده و مسیر سوخت را به مشعل ها می بندد و دراین زمان دیگ بخار عملا از سرویس خارج شده است.
  3. شیرهای سوخت به هر مشعل بسته می گردد.
  4. شیر اصلی خط لوله ای که سوخت را به دیگ بخار می برد، بسته می شود.
  5. مسیر سوخت از خط لوله تا فلر Purge می گردد.
  6. پمپ تزریق مواد شیمیایی به مخزن بخار که غالبا پمپ فسفات می باشد، از سرویس خارج می گردد.
  7. Flash tank از سرویس خارج شده و شیر خروجی LS از آن به هدر اصلی LS بسته می شود.
  8. با پایین آمدن فشار در سوپر هیتر drain های آن را باز کرده و همچنین vent های بالای دیگ بخار نیز باز می گردد. مقدار این فشار توسط سازنده دیگ بخار ارائه می گردد.
  9. مسیر تزریق آب ورودی به دیگ بخار بسته می گردد
  10. مقدار کمی آب در مخزن بخار و تقریبا حدود ۵۰ میلی متر نگه داشته می شود.
  11. مسیرهای بلودان بسته می گردد.

منبع : پیشگامان تاسیسات

اشتراک در شبکه های اجتماعی